Als coach kun je een aantal struikelblokken tegenkomen. Bij het onderzoeken hiervan is het belangrijk dat je eerlijk naar jezelf durft te kijken en eventuele trots of eerzucht wilt herkennen.
De coachee is de echte expert!
Je coachee weet altijd veel beter dan jij wat er gaande is. Onthoud dat, en je zult nooit op een voetstuk staan. Als je jezelf kunt beschouwen als begeleider, iemand die naast de coachee staat om samen het pad van diens ontwikkeling te ontdekken, dan laat je de coachee zijn eigen verantwoordelijkheid behouden en verlies je jezelf niet in het zorgsyndroom.
Zorgsyndroom
Het zorgsyndroom doet zich regelmatig voor binnen het vakgebied coaching. Het houdt in dat je een ander de verantwoordelijkheid voor zichzelf wilt ontnemen. Ook schuilt er een stuk minachting
naar de ander in: “Jij kunt niet voor jezelf zorgen dus doe ik dat voor jou.”
Daarbij komt dat de ander een prachtige kans tot afhankelijkheid krijgt. Het zorgsyndroom kun je herkennen aan bijvoorbeeld het ongevraagd troosten van iemand die huilt. Sommige mensen vinden het helemaal niet prettig om getroost te worden en willen even met rust gelaten worden.
Voor een ander denken en praten is een van de meest voorkomende vormen van het zorgsyndroom. “Je hebt wat moeite met je planning, ik help je er wel even mee.” duidt ook op een flink zorgsyndroom. Vragen als “Kan ik iets voor je doen?”, “Heb je iets nodig?” of “Wat wil je?” helpen het zorgsyndroom te voorkomen.
Invullen
“Jij bent iemand die snel geraakt is”, “Dit maakt je boos, hè?”, “Het probleem zit ergens in je studietijd lijkt me”, “Jij denkt nu dat ik daar geen zin in heb” enzovoort. Allemaal voorbeelden van invullen voor de ander.
Zowel bij het zorgsyndroom als bij invullen is de oplossing: vragen stellen. ‘Kan ik iets voor je doen?”, “Hoe werkt dat bij jou?”, “Wat denk je nu?” Dit zijn vragen die beide struikelblokken kunnen voorkomen. Natuurlijk houdt de ander zelf de verantwoordelijkheid om duidelijk te maken wat er precies gaande is.
Ik ben beter dan jij / jij bent beter dan ik
In onze cultuur is het wel begrijpelijk dat kennis of opleiding wordt verward met intelligentie; er wordt grote waarde aan gehecht. Dat je sukkels hebt onder de universitair opgeleiden zowel als onder niet of nauwelijks opgeleiden, wordt vaak vergeten.
Zolang iemand denkt in termen van beter, minder, verder etc. wordt er ingedeeld in niveaus. Dit schept bij voorbaat een barrière tussen de een en de ander en verhindert een open communicatie.
Vanuit je eigen ervaring spreken
Op zich is het natuurlijk prima als mensen ervaringen met elkaar delen. Als coach kun je hier echter al snel te ver in doorschieten: “Toen ik zelf nog jouw functie had, deed ik het altijd zus en zo.” Of: “Ik zou dat zelf op die en die manier aanpakken.” Als je te veel vanuit je eigen ervaring spreekt, ontneem je de ander de kans om te bedenken wat voor hém een goede oplossing is.
Vele wegen leiden naar Rome; jouw weg hoeft niet die van de coachee te zijn en vice versa. Help hem om oplossingen te bedenken die bij hem passen en aansluiten op zijn talenten. Zet jezelf, je ervaringen en je ego even opzij.
Dit artikel is geschreven door VMR training en coaching
Onze filosofie is gebaseerd op een integrale aanpak van elementen om de resultaten te verbeteren. Daarbij werken wij vanuit de overtuiging dat het ondernemerschap binnen organisaties een
belangrijke schakel is voor succes. Vanuit onderstaand model werken wij samen met onze opdrachtgevers om resultaten te bereiken.
