Voor Springest interviewen wij regelmatig mensen met een inspirerend beroep. Dit maal spreken we met Chantal van der Meij, yoga instructrice in Amsterdam.
Kan je iets vertellen over de geschiedenis van yoga - in Nederland-?
Wow, de geschiedenis van yoga? Dat ligt heel diep en is al iets van eeuwenouds. Historici denken zelfs dat de leer meer dan 4000 jaar geleden in het Zuidwesten van Azië is ontstaan en verder is verspreid door reizigers en trekkende stammen. De eerste 1000 jaar na Chr. ontstonden ook nieuwe vormen van meditatie, zoals gezongen spreuken (mantra´s) en verschillende geometrische figuren (mandela´s). Deze nieuwe manieren om het denken los te laten, leidde uiteindelijk tot Hatha Yoga. Ha betekent zon en tha betekent maan.
Hatha yoga combineerde de eerste fysieke oefeningen, ook wel asana´s genoemd, met verschillende ademhalingstechnieken en werd later eigenlijk de meest bekende en beoefende yoga in het westen. In de 19e eeuw gingen steeds meer reizigers, academici, bestuurders naar India om de yoga te bestuderen en te beoefenen. Tevens reisde de yogi´s uit India zelf door het westen om de yogaleer te verspreiden.
In Nederland is yoga echter pas in opkomst gekomen na de Tweede Wereldoorlog. Twee mensen brachten yoga zestig jaar geleden naar Nederland: Jan Rijks (1903-1988), later Saswitha genoemd en Rama Polderman (1924-2004). In de jaren ’50 werden de eerste yogalessen op kleine zolderkamertjes aangevangen. Nu is yoga uitgegroeid tot een geaccepteerde vorm van bewustwording van lichaam en geest.
Wanneer kwam je voor het eerst in aanraking met yoga?
Ik kwam voor het eerst in aanraking met yoga tijdens mijn moderne danslessen. Daar kregen we als warming up veel yoga. Ik geloof dat dat ongeveer 6 jaar geleden was.
Wat is het verschil tussen yoga en bikram yoga? En zijn er nog andere vormen van yoga?
Het verschil tussen gewone yoga en Bikram Yoga zit hem in de temperatuur. Bij gewone yoga beoefen je oefeningen, asana´s in een ruimte van ongeveer 20 graden. Bij Bikram Yoga beoefen je de asana´s in een ruimte waar het maar liefst 40 graden is. Ik hou absoluut niet van het afkraken van andere takken van sport, maar heb absoluut wel mijn bedenkingen over het toelatingsbeleid.
Yoga is op zich al aardig inspannend en voor een ongetraind persoon kan het zelfs uitermate zwaar zijn. Ademhaling is een van de technieken die je perfect onder de knie moet krijgen om yoga goed te kunnen beoefenen. Ik ken een aantal mensen, waaronder zelfs leerlingen van mij, die duidelijk in een shock waren na hun eerste Bikram yoga. Ze werden tijdens de les duizelig, misselijk en sommige vielen bijna flauw. Persoonlijk denk ik dat het verstandiger is om eerst de "gewone" yoga onder de knie te krijgen zodat je al over een minimale mate van fitheid beschikt en kennis heb gemaakt met de asansa´s. Veel Bikram Yoga docenten zouden zich eens eerst moeten verdiepen in hun studenten en afvragen hoe fit die persoon eigenlijk wel niet is. En kan ik die persoon wel mee laten doen met de les? Dit gebeurt in mijn ogen te weinig en vind dat erg onverantwoordelijk naar de mensen toe.
Naast de Bikram yoga zijn er zoveel andere soorten yoga´s ontstaan. Eigenlijk teveel om op te noemen. Zo heb je oa. Ashtanga Yoga, Vinyasa Yoga, Kundalini Yoga, Raja Yoga, Tantra Yoga, Yin Yang Yoga, Flow Yoga....kortom door de vele vraag naar yoga ontstaan er zoveel verschillende soorten yoga die weer gerelateerd zijn aan de Hatha of Ashtanga Yoga.
Daarnaast is het ook heel erg persoonlijk. Elke docent maakt er inprincipe ook zijn eigen stijl van en geeft het vervolgens ook weer een nieuwe naam.
Wanneer besloot je instructrice te worden?
Het begon eigenlijk toen ik werd gevraagd om een keer een yogales te vervangen voor een vriendin van mij. Zij was toen zwanger en wist dat ik al ervaring had met lesgeven in dans. Echter had ik nog nooit officieel yogales gegeven. Nu, ik vond het echt fantastisch en merkte dat het me echt heel goed deed en ik er ontzettend veel voldoening uithaalde. Toen besloot ik om zelf een opleiding te gaan nemen en cursussen te gaan volgen. Ik wilde mij hier echt verder in verdiepen en besefte me dat dit naast mijn dansen en theater mijn pad zou worden.
Hoe kan iemand yoga instructrice worden?
Iedereen kan inprincipe yoga-instructrice worden. Echter vraagt het lesgeven wel een bepaalde discipline. Je moet allereerst geduldig kunnen zijn. Ten tweede sterk communicatief zijn omdat je mensen op een begrijpelijke manier iets wilt uitleggen. Ten derde, gevoelsmatig zijn. In die zin mensen goed kunnen aanvoelen in welke stemming ze zijn en daarop toepassen en naar handelen.
Als ik merk dat mijn leerlingen wat moe zijn, minder energiek dan speel ik daar op in. Dan houd ik de les gewoon lekker rustig op een meditatieve manier. Als ze juist heel energiek zijn of wellicht gefrustreerd of gespannen van hun werk afkomen, dan maak ik de les lekker pittig. Als laatste vind ik het ook erg belangrijk dat een docent er zelf plezier in heeft en dat ook uitstraalt. En in een yogales mag er ook absoluut gelachen worden. Het leven hier in deze maatschappij is al soms erg strak, zakelijk, koud en somber. Juist hier in de Westerse wereld mag er meer gelachen en ontspannen worden en dat wil ik ook absoluut in mijn lessen overbrengen.
Wat is het leukste van yoga instructrice zijn en wat vind je het minst leuk?
Ik vind het leuk om yogales te geven. Om mensen in het algemeen iets te willen leren en zich daarvan bewust te willen maken. Zich dichter bij zich zelf laten komen, bij hun gevoelens, maar ook 
bewuster laten voelen van hun eigen lichaam. Dat ieder persoon heel mooi is zoals die is. Daarnaast geeft het mij een enorme kick als ik mijn leerlingen zie groeien en ontwikkelen. Dan ben ik echt super trots op ze en stiekem ook wel op mezelf!
Minder leukere...poeh...eigenlijk heb ik dat helemaal niet. Tot nu toe geef ik nog steeds met heel veel plezier mijn yogalessen en als ik dat gevoel niet meer zou hebben dan was ik allang gestopt. Natuurlijk heb ik wel eens van die dagen dat ik zelf wat meer moe ben, maar zelfs dat gevoel kan ik op dat moment loslaten en geeft de yogales mij weer juist energie.
Zie je daadwerkelijk resultaat bij jouw leerlingen?
Ja, ik zie enorm veel resultaten bij mijn leerlingen. Ik ben echt super trots op ze. Ik zie echt iedereen zo ontzettend groeien. Fysiek sterker worden, wat relaxter en sommigen zijn zelfs enorm afgevallen. Ja, dan ben ik ook echt apentrots! Daarnaast is het toch ook wel een bevestiging voor mij dat ik mijn werk goed doe.
Wat betekent yoga voor jou?
Yoga betekent voor mij ontspanning, rust in de geest en in contact te brengen met jezelf. Het is echt een onderdeel van mijn leven geworden.
Bewust te leren omgaan met jezelf, met anderen en je grenzen zoeken en verleggen. Ik probeer dit toe te passen in mijn dagelijkse leven. Ondanks dat ik zelf yogales geef ben ik ook absoluut niet perfect of een Guru geworden. Ook ik heb mijn struggles, maar door de yoga kan ik er nu beter mee leren omgaan. Ik aanvaard en laat los.
Heeft spiritualiteit een grote rol in jouw leven?
Jazeker. Altijd al geweest. Al was het in mijn onbewustheid. Mensen denken vaak dat spiritualiteit zweverig is, maar dat is het absoluut niet. Natuurlijk kun je het zelf zo zweverig maken als je wilt en zullen er ook genoeg mensen hier misbruik van maken. Toch denk ik dat wij, als mensen zijnde altijd al over spiritualiteit bezitten, maar dat we dat vergeten zijn of daar niet voor willen of durven open te staan. Het zit namenlijk al in ons, Godsbewustzijn. Spiritualiteit betekent niets meer dan geestelijke leer. Als wij spiritualiteit integreren in ons dagelijks leven zullen we over het algemeen veel gelukkiger en gezonder zijn. Waarom? Omdat we bewuster leven. Bewuster met elkaar om zullen gaan en meer respect zullen hebben ook naar de natuur, moeder aarde en dier. In ons geest zit ons verstand en daarom kunnen wij dit ook verstandelijk begrijpen en uiteindelijk ook daadwerkelijk toepassen.
En ja, in die zin in spiritualiteit erg belangrijk voor mij. Ik probeer op mijn manier bewuster te leven, ik probeer respect te tonen naar anderen en liefde te geven. Ik houd ontzettend veel van de natuur en probeer regelmatig een lange boswandeling te maken of lekker uit te waaien op het strand. Zelfs dat is voor mij spiritualiteit!
Wie/ wat is je grootste inspriratiebron?
Mijn grootste inspiratiebron? Nu, die heb ik niet. Ik heb natuurlijk een aantal yogadocenten voor wie ik ontzettend veel bewondering heb. Van hen heb ik uitermate veel geleerd en inspiratie uit opgehaald. Echter denk ik dat iedereen voor mij wel een inspiratiebron kan zijn. Ieder persoon is op zijn of haar manier bijzonder waarvan ik weer veel van kan leren. Ieder heeft wel iets te bieden of iets waar hij of zij goed in is of verstand van heeft. Dat is ontzettend mooi en dat geeft mij juist weer inspiratie!
Is yoga een way of life?
Ja, yoga is absoluut een way of life. Je wordt veel bewuster en probeert meer de tijd voor jezelf, voor anderen en voor dingen/zaken te nemen. Men leeft gewoon bewuster.
Wat kan yoga voor mensen betekenen?
Allereerst kan yoga voor veel mensen het lichaam flexibeler en sterker maken. Daarnaast leren de mensen opnieuw om naar hun lichaam te luisteren en te voelen waar de spanning zich vasthoud in hun lichaam. Door de yoga leren ze juist hoe ze met deze spanning om moeten gaan en hoe ze dit weer los moeten laten. Daarnaast zul je merken dat na het regelmatig beoefenen van de yoga men veel rustiger word en de geest meer ontspannen zal zijn.
Een vriendin van mij heeft zelfs kanker gehad en is na haar behandeling zelfs yoga gaan doen. Vooral na chemokuren vervreemd je enorm van je lichaam. Yoga is dus ook bijzonder goed voor het herstelproces en heeft dus een helende werking, zowel fysiek als mentaal. Daarnaast is yoga ook ontzettend goed voor mensen die last hebben van ADHD en hyperventalitie. Vooral door het focussen op de ademhalingsoefeningen wordt men veel rustiger en leert men echt bewust te ademen en zorgvuldig met je luchtwegen om te gaan.
Merk je dat mensen meer bezig zijn met zingeving?
Jazeker. Maar ook erg logisch. De maatschappij waarin wij nu leven is keihard, koud, zakelijk en afstandelijk. Daarnaast zijn er zoveel mensen die een burn-out hebben of een abbonnement hebben bij hun psychiater of therapeut. Doordat alles snel moet, mooier, we meer moeten presteren is de druk ook veel groter bij de mensen geworden. En wij als mensen, kunnen dat gewoon niet aan. We gaan maar door, totdat we er letterlijk en figuurlijk bij neervallen. Daarom zie je op dit moment zoveel mensen een omslag maken en op zoek gaan naar zingeving. Mensen gaan weer gezonder leven, je ziet zelfs biologische producten in de gewone supermarkt liggen, mensen lezen meer over gezondheid en bewustzijn, zoals het blad Happinez. Daarnaast grijpen veel mensen ook weer terug naar de oude normen en waarden. Je ziet nu zelfs veel meer jonge mensen die willen trouwen, mensen gaan minder stappen en gaan meer spelletjes-avond vieren of lekker bij elkaar eten. Kortom, je ziet nu echt dat mensen behoefte hebben aan warmte, aan oprechtheid van andere mensen, liefde en respect naar elkaar toe. Ik denk dat we dat in de afgelopen jaren diep verstopt hebben en dat dat -gelukkig- nu weer meer naar boven komt.
Wat is de grootste misvatting over yoga?
Er zijn diverse misvattingen over yoga in omloop. Yoga is geen dans of gymnastiek. Ook geen religie of zweverig gedoe. Daarnaast heb je er ook geen speciaal talent of een lenig lichaam voor nodig. Yoga is domweg een manier om helderder te zien hoe je je voelt op dit moment in je leven. Het stimuleert onze vaak verborgen potentie om ontspannen en tevreden door het leven te gaan, met al zijn strubbelingen en struikelblokken.
Welk boek is jouw favoriet en kan je anderen aanraden?
Ja, die heb ik zeker. Dat is ´De lachende Boeddha´ van de auteurs Ton van Gelder en Fiona de Vries. Dit boek heb ik ooit van een ex-vriend gelezen en was meteen verkocht!
Op de voorkant van de kaft zie je een dikke lachende Boeddha. De dikheid en de kinderen symboliseren materiële en geestelijke overvloed, het goede gezegende leven van iemand die de geheimen van het bestaan doorgrond heeft en nu met volle teugen geniet van al het goeds dat het leven te bieden heeft. De Lachende Boeddha slaat een brug tussen de moderne westerse en de traditionele oosterse geneeskunde en is door zijn unieke aanpak een praktische leidraad om het beste van het leven te maken.
Ik heb er ontzettend veel baat aan gehad toen ik het toendertijd best wel moeilijk had. Het boek wordt heel makkelijk beschreven met plaatjes en bevat ook over een gevatte humor.
Heb je een tip voor mensen die met yoga willen beginnen?
Ik raad aan om de mensen zoveel mogelijk achter het internet te gaan zitten. Kijk bijvoorbeeld op Springest. Informeer welke yoga scholen er in buurt zitten. Sommige yoga scholen bieden namelijk ook zelf docenten-opleidingen aan oa. bij YogaMoves. YogaMoves zit in Utrecht en is dus heel makkelijk bereikbaar per openbaar vervoer. Zij bieden ontzettend veel lessen aan, maar ook curssussen/workshops en opleidingen. Ik vind ze zelf erg goed. Het niveau is ook erg hoog en het is ook nog eens internationaal. Ik kan het iedereen aanraden die zich graag meer wilt verdiepen in yoga of uiteindelijk zelf wilt lesgeven.
Voor de mensen die voor het eerst met yoga gaan beginnen en niet weten welke stijl ze moeten doen of bij wie...tsja, ik zou zeggen, gewoon van alles uitproberen. Ga gewoon op onderzoek bij verschillende scholen/instituten. Neem proeflessen bij diverse docenten en probeer verschillende yoga stijlen uit. Ontdek en ervaar wat voor jou het prettigst aanvoelt, want uiteindelijk draait het om jou, om jouw lichaam waarbij jij je op je gemak moet voelen. Voor welke stijl en bij welke docent ben je op dit moment nu klaar voor? Als men zichzelf die vragen kan stellen dan ben je al een eind op weg!
Dit interview is tot stand gekomen in samenwerking met Chantal van der Meij, Soulful Studio:
Soulful Studio is een unieke locatie in midden hartje Amsterdam, de Pijp. In deze studio bieden wij diverse soorten groepslessen aan van Salsa tot Yoga.
Ons doel is om een intiem en ontspannen omgeving te creeëren waar men zich kan ontwikkelen op het gebied van sport, creativiteit en spiritualiteit.
