Steeds een stapje hoger
‘Ik zat op de bank en keek de hele dag naar de vogeltjes in mijn tuin. Nooit geweten dat er zoveel vogeltjes in mijn achtertuin rondstruinen.’ Aan het woord is Angelo Baast (34) projectmanager bij een accountantskantoor. Na zijn studie kon hij als aanstormend talent direct aan de slag bij een gerenommeerd advocatenkantoor. Hij voelde een enorme drang om zich waar te maken en zich te bewijzen.
Binnen no time steeg hij op de carrièreladder en viel hij niet alleen op binnen zijn organisatie maar ook daarbuiten. Zo veranderde hij binnen zes jaar drie keer van werkgever omdat hem steeds een mooier perspectief werd aangeboden: steeds een stapje hoger en natuurlijk steeds meer salaris. Angelo werkte zich tien slagen in de rondte. Niets was hem te dol. Zijn sociale leven schoot er totaal bij in. Voor hem niks geen luieren op de bank of zappend langs de kanalen, nee hij maakte lange dagen en vulde elk gaatje in zijn vrije tijd op met het lezen van vakliteratuur en het volgen van opleidingen. ‘Ik ging als een blind paard verder en luisterde totaal niet naar de signalen van mijn eigen lichaam of die van anderen. 
Naar buiten toe was ik de zelfverzekerde jongen die het allemaal wel wist en het helemaal gemaakt had, maar diep van binnen sloeg de twijfel toe. Was ik eigenlijk wel zo goed, zou er niet op een goede dag iemand komen die mij zou ontmaskeren en waarom kreeg ik elke keer bij een presentatie zo’n benauwd gevoel op mijn borst?’
Tijdens een feestje van een vriend zakt Angelo in elkaar en wordt hij naar de Eerste Hulp gebracht. Zijn bloeddruk is veel te hoog en zijn hart gaat als een razende tekeer. Wanneer hij weer thuis is, zit hij dagenlang als een zombie op de bank en kan hij nauwelijks zijn kopje vasthouden of naar de wc lopen. Een totale vermoeidheid overvalt hem en verdwaasd vraagt hij zich af waar hij al die tijd in vredesnaam mee bezig is geweest.
Tijd is een kostbaar goed
In de klim naar de top kun je uitglijden en hard onderuitgaan. Werken en leven met plezier, dus zonder ongezonde spanning, is een uitdaging in huidige economie die op volle toeren draait. Tijd is een kostbaar goed dat steeds schaarser wordt. 'Zaten er maar meer uren in een dag' en 'waar haal ik de tijd vandaan?' zijn typisch hedendaagse uitspraken.
Onder de lunch vergaderstukken doorkijken en terwijl je telefoneert de agenda van de volgende dag doornemen: het zijn vaardigheden die we dagelijks met het grootste gemak hanteren. Als we echter in tijdnood komen, ondergaan we dit gevoel als een vorm van spanning, en worden we vijandig tegenover alles wat tijd in beslag neemt. Denk maar eens wat voor agressie een storing van de computer bij je teweeg kan brengen!
Stress is nodig, ontspanning ook
Met stress is niks mis. Stress hebben we nodig om te presteren, alert te zijn en te reageren op hetgeen op je pad komt. Je lichaam en je geest werken subtiel samen om jou die dingen te laten doen die je wilt doen. Je moet echter wel voldoende tijd nemen om van stress en werkdruk te herstellen. Als stress langdurig aanhoudt of regelmatig voorkomt, gaan er veranderingen in je lichaam optreden.
Doordat je lichaam hormonen gaat aanmaken – adrenaline en cortisol – en je bloeddruk stijgt, kun je in een andere gemoedstoestand komen. Je krijgt een gevoel van onmacht of felheid die niet meer past bij jou en de situatie waarin je je bevindt. Je raakt als het ware uit balans. Je komt dan in de slachtofferrol of je staat constant in de vechtmodus. Natuurlijk breekt deze voortdurende stressreactie je op een goed moment op en je zwakke plek begint op te spelen.
Rugpijn, een stijve nek, migraine, een druk op de borst en echt lekker slapen lukt ook niet meer. Je kunt je onzeker gaan voelen, uitgeput of angstig en het gevoel bekruipt je dat alles en iedereen met je op de loop gaat. Je vindt het lastig om te relativeren en je eigen situatie van een afstandje te bekijken. Je bent niet meer in control. In je hoofd ben je constant bezig met het opstellen en afwerken van je to do-lijstje en vol verwachting kijk je uit naar de dag waarop alles een keer loopt zoals het moet lopen en je alle taken ruimschoots op tijd af krijgt. Zou die dag er op deze manier ooit komen?
Wat kun je zelf doen?
Om de regie weer terug te pakken in je stressvolle bestaan, is het belangrijk dat je je eigen manier van reageren op spanning en stress leert herkennen en tijdig signaleert.
Wanneer je moe bent niet nóg een schepje er bovenop maar juist gas terug nemen. We denken vaak dat we onmisbaar zijn, maar zoals Charles de Gaulle het al verwoordde, liggen de kerkhoven vol met mensen die onmisbaar waren.
Het is belangrijk elke dag opnieuw een balans te vinden tussen inspanning en ontspanning. Even niets doen, een straatje om, gewoon je gedachten laten wegdrijven is prima. We zijn eenvoudigweg niet in staat om constant op topsnelheid te functioneren. Wanneer onze motor stationair draait, functioneren we ook. Zorg voor voldoende herstelmomenten en plan je weekends en avonden niet te vol. Niemand verplicht je de laatste film gezien te hebben of naar die ene voorstelling te gaan.
Leer ook eens nee te zeggen en stel grenzen die bij je passen. Bespreek knelpunten op je werk en natuurlijk ook thuis. Stapel onuitgesproken zaken niet op, maar maak duidelijk wat je wel en niet wilt en wat je van een ander verwacht. Heb je daar moeite mee? Geef je dan op voor een assertiviteitstraining om zo de juiste balans te vinden én te bewaren.
Als in je kracht staat, kun je de hele wereld aan
Je kent ze ongetwijfeld, mensen met een druk bestaan die toch een zekere rust uitstralen. Je kunt op hun deur kloppen en ondanks hun drukke agenda maken ze tijd voor de dingen die er echt toe doen.
Ze kunnen bergen verzetten en veren weer op na tegenslag. Waar halen zij hun power vandaan en wat hebben zij gemeen?
Mensen die in hun kracht staan, kijken bij iedere situatie naar de mogelijkheden en nemen afscheid van mensen en situaties die (langdurig) frustratie opleveren. Zij kunnen zichzelf hun fouten vergeven en ze bekijken de wereld vanuit mogelijkheden. Ze zijn er niet op gericht anderen te pleasen en erkenning te krijgen. Zij zijn gefocust op het behalen van hun doelen en weten om te gaan met hun minder sterke kanten. Het zijn realistische optimisten. Ze onderkennen hun eigen grenzen en roepen de hulp in van anderen voor vraagstukken waar ze zelf niet uitkomen. Ze durven zich kwetsbaar op te stellen.
De lat mag best lager
Angelo: ‘Door gesprekken met een coach ben ik er achtergekomen dat ik mezelf overvraagd heb en dat ik de lat ook best lager mag leggen. Ik heb de afgelopen jaren helemaal niet genoten van mijn leven en mezelf niet afgevraagd wat ik wil, wat me echt gelukkig maakt. Ik greep iedere kans aan om mijzelf verder omhoog te pushen, maar had niet door dat ik de regie helemaal kwijt was.
Na verloop van tijd ben ik weer aan de slag gegaan maar ik luister beter naar mijn lichaam. Ik nok op tijd af en dat bevalt me prima. En je kunt het geloven of niet, maar twee maanden geleden ben ik de vrouw van mijn dromen tegengekomen. En natuurlijk maak ik voor haar tijd vrij.’
Dit artikel is geschreven door Linda Houthoff, Houthoff Training & Coaching
Linda is oprichter van Houthoff, algemeen directeur en coach. Zij vormt het aanspreekpunt voor organisaties, teams, directies en medewerkers die zichzelf (verder) willen ontwikkelen.
Houthoff is specialist op het gebied van stresspreventie en hantering. Aangezien Houthoff maatwerk levert, gaat zij altijd eerst met u in gesprek wat u precies zoekt en vervolgens maakt zij een prima match tussen uw vraag en ons aanbod. Linda’s eigen inspiratie haalt zij uit haar motto: ‘Wijsheid begint met verwondering'.
