Blijven leren is een must!
Of je nu medewerker of ZZP’er (zelfstandige zonder personeel) bent, of het nu crisis is of hoogconjunctuur, je moet je blijven ontwikkelen. Enkele redenen om te blijven ontwikkelen zijn:
- nieuwe wet- en regelgeving;
- nieuwe (technologische) ontwikkelingen;
- markt economische ontwikkelingen (concurrentie, globalisering).
Als ZZP’er heb je geen baas en geen HRM-afdeling. Wanneer je jezelf wilt gaan ontwikkelen, moet je zelf de regie nemen. In die zin is er niet zoveel verschil tussen een ZZP’er en de huidige werkwerker, die in dienst van een organisatie is. De huidige werknemers nemen ook steeds meer initiatieven voor hun eigen employability (eigen arbeidswaarde) en zijn ook regisseur van hun eigen ontwikkeling.
Toepassingconditie
Toch hebben de werknemers een klein streepje voor. Met een
goed HRM-beleid krijgen de werknemers de mogelijkheid om zich te bekwamen in (nieuwe) competenties. Er wordt voor gezorgd dat de kennis van een genoten opleiding, in de werkpraktijk toegepast kan worden. We spreken dan over de transfer van opleidingen. De werknemer krijgt de kans om op de werkplek met zijn nieuwe taak te oefenen en te experimenteren.
De middelen (software, apparatuur, machines, etc) om de nieuwe taak uit te voeren worden aangeschaft. De werknemer kan daarbij door een ervaren medewerker (mentor) gecoached worden. Tevens kan hij constructieve feedback van zijn leidinggevende en collega’s ontvangen. En daarbij wordt de ontwikkeling van de werknemer geregeld gemonitored door middel van POP’s (persoonlijke ontwikkelplannen), voortgangs- en functioneringsgesprekken. Er vindt regelmatig intervisiebijeenkomsten met collega’s plaats.
Al het bovenstaande kan een werknemer ontvangen en gebruik van maken, mits een gezond leerklimaat in een organisatie aanwezig is.
Het kan zijn dat je als ZZP’er ‘toevallig’ in een nieuwe materie rolt en dat je ‘spelenderwijs’ je bekwaamt in een nieuwe competentie. Maar dat komt niet altijd voor. Zeker wanneer je besluit om je dienstverlening aan te vullen met een nieuwe dienst (of een niche).
Voor de ZZP’er kan het soms wat lastiger zijn om met een nieuwe competentie in een nog veilige omgeving te oefenen en te experimenteren. De toepassingconditie van een werknemer en een ZZP’er is dus anders.
Regisseur van je eigen ontwikkeling
Als ZZP’er zit er dus niks anders op om zelf aan de slag te gaan. Niks mis mee en nog leuk om te doen ook.
Aan de slag dus:
1. Maak je eigen (toekomstige) taakanalyse van je dienstverlening: Wat doe je in je werk?
Voor een toekomstige taakanalyse:
- Stel jezelf de vraag of je moet gaan verbreden of juist moet gaan specialiseren.
- Bestudeer trends en ontwikkelingen in je vakgebied, in je branche of in andere branches.
- Bestudeer trends en ontwikkelingen van je (toekomstige) klanten.
- Doe een concurrentie analyse door bijvoorbeeld sites van je concurrenten te bestuderen.
2. Maak je eigen competentieanalyse: Wat moet je voor je werk kennen en kunnen?
Maak onderscheid in vakgerichte competenties en ondernemers- en sociale, communicatieve vaardigheden.
Ondernemers en sociale, communicatieve vaardigheden
Aan deze vaardigheden moet een ieder (niet alleen ZZP’ers) geregeld aandacht besteden.
Oefen in veilige omgevingen: Je kunt deze vaardigheden goed leren in redelijk veilige omgeving, zoals in netwerkbijeenkomsten, privé situaties (bijvoorbeeld als bestuurslid, of lid van een commissie van een (sport)vereniging). Je kunt hier volop experimenteren en oefenen. En uiteraard leer je dagelijks tijdens het uitvoeren van je dienstverlening.
(Herhalings)training: Toch is het goed om geregeld (om de drie á vijf jaar) hierin een training te volgen. Je ontwikkelt namelijk al snel je eigen kunstjes. Het volgen van een training maakt je weer scherp. Je krijgt tijdens een training van onafhankelijke personen feedback en dat kan weer heel leerzaam zijn. Er worden veel trainingen ‘ondernemersvaardigheden’ voor startende ondernemers gegeven. Dat is voor een ‘ervaren’ ZZP’er een gepasseerd station. Ga op zoek naar een training, waarin de startfase van het ondernemerschap wordt overgeslagen. Voor trainingen gericht op communicatieve en sociale vaardigheden kun je variëren in opleidingsinstituten. Elk instituut werkt weer volgens zijn eigen filosofie, zoals bijvoorbeeld Neurolinguïstisch programmeren en Rationele Effectiviteits Training (RET), Zen, et cetera.
Coaching: Je kunt ook voor coaching kiezen. Coachen is een versnelde manier van leren. Je kunt met een persoonlijke coach je eigen coachprogramma samenstellen en dus werken aan die competenties, waar jij je bijvoorbeeld onzeker in voelt.
Theatersport: Volg eens een workshop theatersport. Bij theatersport leer je te accepteren, en risico’s te nemen in de situatie, die op dat moment aan de orde is. Tijdens theatersport wordt je improvisatievermogen enorm geprikkeld en je komt van heel wat remmingen los.
Vakgerichte competenties
Om een nieuwe taak in je dienstverlening op te pakken, is het onverstandig om gelijk een (dure) opleiding te gaan volgen. Het is goed om je eerst te oriënteren. Zie hiervoor de oriëntatiefase. Wanneer je meer inzicht in de nieuwe materie hebt gekregen en je geïnspireerd bent geraakt kun je aan de slag met een grondige verdieping van de materie die ten grondslag lig aan je nieuwe taak (de verdiepingsfase). Na een periode van met name kennis opdoen, moet je de kennis gaan toepassen (de uitvoeringsfase). In de evaluatiefase bekijk je jouw investeringen in je eigen ontwikkeling rendement hebben opgeleverd.
Oriëntatie fase: Oriënteer en laat je inspireren
Voor inspiratie en meer inzicht in de nieuwe materie kun je de volgende activiteiten uitvoeren:
- Vergaar en bestudeer informatie op internet
- Kijk niet alleen naar www………nl, maar ook naar websites in andere landen. Dus oriënteer je mondiaal.
- Lees weblogs
- Bestudeer netwerkgroepen (gericht op de nieuwe materie) op bijvoorbeeld Linkedin, Plaxo.
- Lees een paar boeken, artikelen.
- Volg bijvoorbeeld eerst een verkorte opleiding of workshop
- Zoek contact met een expert. Wanneer dat te gevoelig ligt, bijvoorbeeld in verband met concurrentie, zoek dan een expert bijvoorbeeld in een andere branche of in een ander deel van Nederland. Of kijk over de grens!
- Wissel van gedachten met de expert.
- Vraag aan vrienden, (ex)collega’s, die werkzaam zijn in deze nieuwe materie, welke opleiding zij hebben gevolgd.
Evalueer de oriëntatie fase:
- Past de materie bij je?
- Raak je er door geïnspireerd?
- Zie je mogelijkheden bij je (toekomstige nieuwe) klanten?
- Wat zijn de investeringen die je moet doen? Zoals opleiding, apparatuur, software?
- Heb je een certificering nodig om de nieuwe taak te kunnen uitvoeren? Wat houdt deze certificering in? Moet je een opleiding volgen? Wat zijn de voorwaarden om de certificering te behouden?
Verdiepingsfase: Kennis vergaren
Je hebt besloten om verder met de nieuwe materie aan de slag te gaan. Maak van te voren een plan van aanpak! Jouw uiteindelijke doel is immers dat jouw investeringen rendement gaan opleveren. Daar heb je een gedegen plan voor nodig. Houd vanaf nu een logboek van je ontwikkeling bij.
Hieronder een aantal voorbeeld activiteiten die je in de verdiepingsfase kunt ondernemen:
Volg een opleiding. Door het volgen van een opleiding ontwikkel je een nieuwe competentie, maar je verbreed ook je netwerk met je mede-cursisten.
Houd contact met je medecursisten en docent. Organiseer met elkaar geregeld een intervisiebijeenkomst of deel je kennis en ervaring via een forum op internet. Loop bijvoorbeeld een paar dagen mee met een expert (bijvoorbeeld die uit je oriëntatiefase). Zorg ervoor dat de expert ook wat aan jou heeft. Het meelopen en wellicht ook het doen is je eerste praktijkcasus!
Blijf informatie op internet en via boeken, artikelen bestuderen. De valkuil is dat je van al die informatie het gevoel krijgt dat je verzuipt. Ga leergericht te werk. Stel vragen op en ga op zoek naar de antwoorden. De vragen kunnen ontstaan bijvoorbeeld door de discussies die je met je mede-cursisten voert of tijdens het meelopen met de expert. Op deze wijze bepaal je je eigen leerbehoefte.
Orden alle informatie in een mindmap. Schrijf zelf een stukje tekst of een artikel. Door zelf te schrijven dwing je jezelf om dieper over de materie na te denken. De tekst kan je bijvoorbeeld t.z.t. voor je website of folder gebruiken.
Uitvoeringsfase: Kennis toepassen en ervaring opdoen
Je hebt in de verdiepingsfase met name veel kennis opgedaan. Het wordt tijd om je kennis in praktijk te brengen. Bijvoorbeeld:
Geef een presentatie aan bijvoorbeeld een (onafhankelijk) netwerk, waarbij je bent aangesloten. Bijvoorbeeld een netwerk van ondernemers uit verschillende branches. Vraag na afloop naar verbeterpunten. En of ze leads weten.
Geef een presentatie bij je lopende klanten. Zorg ervoor dat je presentatie levendig is en dat het overkomt dat je ervaring hebt. En die heb je heus al:
Refereer naar de ervaringen van je mede-cursisten en refereer naar je eerste praktijkcasus (toen je met de expert meeliep).
Schrijf een artikel over je eerste ervaringen. Bijvoorbeeld in samenwerking met de klant, waar je een pilot hebt uitgevoerd.
Evaluatie fase: Levert de investering rendement op?
Wanneer je een pilot bij een klant hebt uitgevoerd, evalueer dan samen met de klant het proces en het eindresultaat.
Rendement van investering in tijd en geld duurt in de regel wel even. Verder kan het best lastig zijn om te bepalen wat de investeringen jou nu echt heeft opgeleverd. Hier onder enkele vragen, die je in de evaluatiefase aan jezelf kunt stellen:
- Heb je meer klanten gekregen?
- Heb je tevreden klanten?
- Heb je meer concurrentie gekregen? Is er veel aanbod dan is er ook veel vraag. De concurrentie kan vervelend zijn, maar concurrentie houd je nooit tegen.
- Genereer je meer omzet? Of nog beter houd je meer winst over?
- Ben je over de nieuwe materie een favoriete spreker geworden?
- Heb je meer plezier in je werk gekregen?
Indien na een tijdje toch blijkt dat jouw investeringen tevergeefs zijn geweest. Jammer.
Echter van tegenslagen leer je ook!
Veel strategisch leerplezier!
Dit artikel is geschreven in samenwerking met Peppel & Partners
Peppel & Partners is opgericht door drs. Tanya B. Peppel. Tanya’s missie is dat mensen efficiënt leren. Efficiënt leren bereik je door concrete doelen te stellen, aan te sluiten op de werkpraktijk, de juiste leervormen toe te passen, realistisch te toetsen, bekwame trainers, et cetera. Peppel & Partners kan organisaties en particulieren hierin adviseren, waarbij praktisch en resultaatgericht te werk wordt gegaan.
Naar de website van Peppel & Partners.
