Verbeter je assertiviteit: 7 tips van de expert

Tijd om uw grens weer te gaan bepalen en vast te houden. Tijd om weer voor uzelf op te gaan komen. Want u bent net zoveel waard als een ander. Of eigenlijk nog meer. Tijd dus voor meer assertiviteit.

TIP 1: KEN UW GRENZEN
Om uw grenzen aan te kunnen geven en voor uzelf op te komen, moet u natuurlijk wel weten waar uw grenzen liggen.
Dat klinkt logisch, maar is nog niet zo makkelijk. Doordat we anderen jaren lang over onze grenzen hebben laten komen, zijn onze grenzen vervaagd.

Probeer uw grenzen daarom eens opnieuw te bepalen. Dat doet u als volgt: In uw hoofd loopt u situaties uit het verleden na, waarbij u liever wat assertiever was geweest.

Enkele voorbeelden om u op weg te helpen: een collega die de kantjes ervan af loopt, een moeder die zich met teveel dingen bemoeit, iemand die voordringt, een verkoper die u iets probeert aan te smeren, een vriendin die steeds weer afbelt, een vriend die jou altijd laat betalen, iemand die je overvalt met een verzoek en je kunt niet weigeren, etc.

Als u die situaties nu naloopt in uw hoofd, dan heeft u alle rust om te voelen wanneer de ander te ver ging en waarom. Bedenkt u zich dan ook wat u in die situaties graag gedaan had als u uw eigen zin mocht doen; als er geen consequenties waren. Vaak bent u dan het eerlijkst tegen uzelf.
Schrijf voor zoveel mogelijk situaties uw grenzen op. Uiteraard heeft u nu niet ál uw grenzen bepaald, maar ze geven u alvast de eerste houvast. U bent weer wat dichter bij uzelf gekomen. En dat is de eerste stap naar meer assertiviteit.

TIP 2: NEEM UZELF SERIEUS
Onderstaande uitspraken komen u misschien bekend voor:

• "nou ja, nog één keer dan"
• "laat maar, zo belangrijk is het ook weer niet"
• "ik wil geen zeikerd zijn"
• "ik wil geen spelbreker zijn"

en ga zo maar door.

Door de situatie te bagatelliseren, cijfert u zichzelf weg. U neemt uzelf niet serieus.
En dat is gevaarlijk: voor u het weet, zit u in een vicieuse cirkel. Als u uzelf wegcijfert, wordt u onbelangrijker. Onbelangrijk voor een ander en onbelangrijk voor uzelf. Het tast dus op termijn uw eigenwaarde aan.
Neem uzelf dus serieus: u bent geen zeikerd, geen spelbreker en wat u voelt is wél belangrijk. Spreek u uit!

Hoe?
Dat leert u met de volgende tips.

TIP 3: BEN DUIDELIJK EN TO THE POINT
Aangezien niet iedereen helderziend is, is het belangrijk om niets aan het toeval over te laten. Zeg duidelijk wat ú wilt. Draai dus niet om de hete brij heen.
Gebruik geen excuses of verklaringen; biedt niet standaard een andere oplossing; gebruik geen woorden die uw boodschap afzwakken, zoals "eigenlijk", "soms", "misschien" en "een beetje". En blijf bij uzelf (dus zeg "ik wil" in plaat van "ik moet")

Dus niet: "sorry, maar ik moet vandaag eigenlijk misschien een beetje eerder weg, want ik moet de kinderen van school halen"
Maar wel: "Vandaag wil ik graag een uur eerder weg"
Kort maar krachtig.

Uiteraard mag je een heldere boodschap best wel wat inkleden. Maar vandaag niet. We gaan eens oefenen om de boodschap zo kort en duidelijk mogelijk te verwoorden.

TIP 4: BEN VRIENDELIJK EN RESPECTVOL
Gisteren heb ik verteld dat u to the point moet zijn en nu zeg ik weer dat u wel vriendelijk moet blijven. Het één lijkt het ander uit te sluiten. Niets is minder waar: assertiviteit zonder vriendelijkheid is agressiviteit.
En dat is precies wat we willen voorkomen. Dát is wat conflicten uitlokt en dát is hoe we niet willen zijn.

Hoe dan wel?
Bij vriendelijkheid gaat het om een goede dosering. Té vriendelijk helpt namelijk uw boodschap op zeep; U bent niet meer duidelijk. Te weinig vriendelijk stoot echter mensen af.

Dus, vandaag gaan we experimenteren. probeer eens uit hoe u "NEE" kunt zeggen op een duidelijke, maar vriendelijke manier. Vriendelijk, maar kordaat.

TIP 5: GEBRUIK GEEN SMOESJES
Een van de grootste valkuilen van niet assertieve mensen is het gebruiken van smoesjes. Het verschuilen achter andere dingen is vaak veiliger. Het is niet zo confronterend. En bovendien lijkt u de ander dan minder te kwetsen.

Een voorbeeld:
"Helaas, ik kan vanavond niet oppassen, ik heb al wat anders afgesproken" is voor velen veel makkelijker te zeggen dan: "Nee, ik pas liever niet op. Ik hou niet van oppassen".

Het gevaar van de eerste zin is echter wel dat het misschien voor nu even opgelost lijkt, maar dat u er niet vanaf bent.
"oh, wat jammer, maar kun je dan misschien morgen oppassen?"
"overmorgen?"

Mijn advies is daarom: verschuil u zo min mogelijk achter smoesjes.

TIP 6: UITSTELLEN OF NIET?
Uitstellen kan voor en tegen je werken.
Als u iemand wilt aanspreken op iets, of iemand iets wilt vragen, dan is uitstellen bijna verboden. Hoe langer u wacht, hoe hoger de drempel namelijk wordt. Bovendien wordt de persoon die u ergens op aan wilde spreken steeds irritanter in uw ogen. U bent namelijk gefocussed op iets negatiefs. Een persoon kan zo, in uw ogen, uitgroeien tot een monster.

Wacht dus niet en spreek iemand direct aan als u ergens mee zit. Overigens is er geen regel voor. Als iets een maand geleden is gebeurd, mag u er nog steeds op terug komen, als het u dwars zit. Maar let op! Haal geen oude koeien uit de sloot. Iemand met iets van jaren geleden om de oren slaan, is geen goed idee.

Wanneer is uitstellen dan wel goed?
Uitstellen kan helpen als iemand u overvalt met een verzoek of opmerking. U weet dan vaak niet direct wat u moet zeggen en bent snel geneigd iets onhandigs te zeggen. Door uw reactie uit te stellen, geeft u zichzelf de ruimte om even over uw grenzen na te denken en de juiste woorden te kiezen. Hoe werkt dat uitstellen? U kunt heel eenvoudig zeggen: "ik kom er morgen even bij je op terug".
Dit kunt u heel gemakkelijk oefenen: op iedere vraag die uw partner, uw kind of wie dan ook vandaag aan u stelt, kunt u zeggen: "ik kom er straks bij je op terug".

Probeer maar eens en ervaar hoeveel ruimte het voor u schept!

TIP 7: OEFENEN, OEFENEN, OEFENEN
Niet-assertief zijn is soms een hardnekkig iets. Misschien bent u al uw hele leven te weinig assertief. Dan is 7 dagen oefenen waarschijnlijk te kort om alles te veranderen.

Tijdens uw hele leven hebben zich paadjes ingesleten in uw hersenen. Nu moeten zich nieuwe paadjes (automatismen) gaan vormen. Als u de eerdergenoemde tips een maand lang consequent doorvoert, heeft u al een hele mooie stap gemaakt.

Uiteraard is het wel belangrijk dat u zich geen verkeerde nieuwe automatismen aanleert. Als u er zeker van wilt zijn dat uw nieuwe gedag goed is, vraag dan eens om eerlijke feedback van uw omgeving.
Veel succes en ... geniet!