De preventiemedewerker als stap vooruit
Honderden, nee echt duizenden regels kwamen er voor het jaar 2005 op u af wanneer het om arbeidsomstandigheden ging. De enige die u daarmee konden helpen waren dure Arbodiensten en andere specialisten. Daar kwam een eind aan. Regels werden “arbocatalogi” en de arbodiensten hoefden voor kleine bedrijven niet meer aan de slag. Eén ding wil de overheid daar nog steeds graag voor terug: die preventiemedewerker die u in dienst heeft!
Kort gezegd zorgt de preventiemedewerker voor de organisatie van veiligheid en gezondheid binnen uw bedrijf en probeert hij of zij bedrijfsongevallen en ziekteverzuim te voorkomen. Dat lijkt een goede zaak en is het ook. Hoewel het volgens artikel 13 van de arbeidsomstandighedenwet ook verplicht is om een preventiemedewerker aan te wijzen, bespaart het ook!
Fabeltjes
Helaas is de hoeveelheid fabels over de preventiemedewerker sinds 2005 enorm geworden. Zo wordt er wel eens gedacht dat alleen de leidinggevende preventiemedewerker mag of moet zijn, of dat er één gecertificeerde opleiding tot preventiemedewerker bestaat. Nog een leuke: een werkgever hoorde onlangs dat hij ook wel een extra bedrijfshulpverlener kon nemen, in plaats van een preventiemedewerker. Stuk voor stuk allemaal klinkklare onzin!
De preventiemedewerker heeft taken die voortkomen uit de Risico Inventarisatie & Evaluatie ofwel RI&E. In dat document heeft u laten onderzoeken wat de arbeidsrisico’s in uw bedrijf zijn en bent u samen met een arbeidsdeskundige of veiligheidskundige gaan kijken wat hier aan te doen. Vanaf dat moment begint dan het echte werk. U stelt samen een plan van aanpak op en gaat daarmee aan de slag.
Opleiding
De RI&E is specifiek gemaakt voor uw bedrijf of door u met een goedgekeurd “brancheinstrument” aangepast naar uw bedrijf. Dat betekent dus dat u met wat goed doordenken alvast één fabel weg kunt doen, namelijk die over de opleiding. Staat er in elke RI&E iets over grote machines? Vast niet, er zijn genoeg bedrijven die er geen hebben. Niet elke preventiemedewerker hoeft dus iets over grote machines te weten. Er bestaat niet zo iets als één opleiding tot preventiemedewerker. Er zijn veel bedrijven die goede opleidingen hebben ontwikkeld om de preventiemedewerker de basiskennis aan te reiken waarmee hij of zij het werk kan doen maar de keuze blijft aan u. De wet zegt alleen dat een preventiemedewerker voldoende en aangetoond deskundig moet zijn om het werk te kunnen doen. Dat houdt in dat de medewerker moet weten over wet- en regelgeving, het inventariseren en interpreteren van risico’s, kennis over gevaren en maatregelen die mogelijk zijn en know-how over samenwerking met ondernemingsraden en beleid op het gebied van Arbo.
Verplicht
Nu u weet dat een preventiemedewerker verplicht is en zelf op zoek kunt gaan naar een opleiding, is het zaak om te bepalen wie het gaat worden in uw bedrijf. Wellicht bent u zelf wel een goede keuze? U moet zich dan afvragen of u een vrij grondige kennis heeft van het bedrijf, het leuk vind om “werk te laten werken” en niet bang bent om van u te laten horen. In elk geval moet het een medewerker van uw bedrijf zijn. Het maakt niet uit van welk niveau of welke functie, maar het is niet toegestaan de taak uit te besteden aan een extern bedrijf. ?Een preventiemedewerker is verplicht voor elk bedrijf, al kan het in kleine bedrijven best door de werkgever gedaan worden. Onthoudt u zich van uw plicht? Dan levert u dat eerst een boete van € 900 dan van € 3500 en vervolgens zal de arbeidsinspectie u voor de strafrechter laten komen. Wees gewaarschuwd, het is van de arbeidsinspectie bekend dat zij doorgaan tot het bittere einde!
Aan de slag
Nu kan de preventiemedewerker eindelijk aan de slag, maar met wat? Allereerst is er de RI&E. De preventiemedewerker kan assisteren bij het uitvoeren van de RI&E of kan een deel zelf doen aan de hand van een goedgekeurd branche instrument. Daarna wordt het getoetst door een arbeidsdeskundige zoals een arbodienst en kan de preventiemedewerker aan de slag. Met het plan van aanpak onder de arm stippelt de preventiemedewerker uit wat er wanneer door wie moet worden gedaan en wat dat kost. Hij of zij sluit dit kort met de werkgever, vraagt toestemming en kan zorgen voor de realisatie.?Veel risico’s in de RI&E zijn ‘menselijke’ risico’s. Bijvoorbeeld een ongeval tijdens het schoonmaken van het koffiezetapparaat, gewoon omdat de medewerker ondeskundig was. Zo zijn er nog veel meer gevaren in het bedrijf. Uw preventiemedewerker is niet verplicht om al deze mensen voor te lichten. Dat blijft de verantwoordelijkheid van de werkgever, die dat dan vervolgens weer bij de juiste persoon kan neerleggen.
Voorbeeld 1: “Brandend zand”
Uw bedrijf gaat verhuizen naar een nieuw pand. Er komt dan veel op u af met vergunningen, inspecties en meer van dat. Eén van de partijen die plots voor u staat terwijl u de verhuisdoos nog in uw handen heeft, is de stafpreventist van de brandweer. Of hij even een rondje met u kan maken, is de vraag. Uw preventiemedewerker schiet te hulp, biedt de man koffie en een koekje aan en begint te wandelen. Slotsom van de wandeling is dat er nogal wat moet gebeuren. Noodverlichting, vluchtwegplattegronden, een rookmelder hier en daar en of u wellicht ook een overzicht van de bedrijfshulpverleners zou willen overleggen. Uw preventiemedewerker kan de wensen van de brandweer inventariseren, informatie aan hen doorspelen en bij uw manager komen met een uitgewerkt voorstel. In het voorstel staat wat er gedaan moet worden, door wie, wanneer en wat het kost. Is uw manager akkoord? Dan kan uw preventiemedewerker zorg laten dragen voor de uitvoering, eventueel in samenwerking met collega’s.
Voorbeeld 2: “Zwart goud”
Terug naar het koffiezetapparaat. Uw collega haalt koffie voor uw afdeling en komt terug om de koffie af te leveren. Vakkundig balancerend lijkt zwaartekracht het op de trap te winnen van wilskracht en valt hij onfortuinlijk naar beneden. De bedrijfshulpverleners komen in actie en helpen uw collega. Uiteindelijk moet hij toch naar het ziekenhuis en blijkt dat hij zijn enkel heeft gebroken en door de hete koffie een lelijke brandwond heeft op zijn hand. Misschien komt de arbeidsinspectie langs? Dat kan als iemand hen heeft ingelicht. Uw preventiemedewerker zou dat kunnen doen omdat voorkomen ook nu beter is dan genezen. De preventiemedewerker probeert (samen met de inspectie) de oorzaak van de val op de trap te achterhalen en het blijkt dat de stoffering los zit. De preventiemedewerker registreert het ongeval, laat met toestemming van uw manager de trap repareren en kan u informeren over de aangepaste terugkeer van de collega. Bij de volgende her-RI&E neemt de preventiemedewerker de situatie nog eens kritisch door met de arbeidsdeskundige en uiteindelijk wordt een tweede koffiezetapparaat op de begane grond geplaatst.
Medezeggenschap
Een preventiemedewerker kan veel voor uw bedrijf betekenen en zelfs besparen, maar is soms ook de drager van slecht nieuws. Uw manager krijgt te horen wat er allemaal aan schort en dat valt niet altijd goed. In artikel 13 lid 5 van de arbeidsomstandighedenwet staat dat uw preventiemedewerker zelfstandig en onafhankelijk aan de slag moet kunnen. Die ruimte moet u hem of haar dus ook echt geven, ook als het slecht nieuws betreft. Komt u er echt niet uit en is uw manager van mening dat de preventiemedewerker maar elders medewerker moet gaan worden? Let dan op. Als uw manager dat doet vanwege de uitoefening van de taken van de preventiemedewerker dan heeft u te maken met artikel 21 van de Wet op de Ondernemingsraden. Daar is de ontslagbescherming voor OR-leden geregeld, maar die is volgens de Arbeidsomstandigheden net zo goed voor preventiemedewerkers van toepassing. Maak vooraf samen goede afspraken over dit soort situaties en pluk ook hier weer de vruchten van preventie!
De preventiemedewerker heeft de volgende taken:
• Adviseren over arbeidsomstandigheden
• Optreden als intermediar tussen bedrijf en externe deskundigen
• Bewaken van de uitvoering van het arbobeleid
• Centraal meldpunt voor (bijna) ongevallen en onveilige situaties
• Bijhouden en verspreiden van relevante informatie
• Vraagbaak over arbeidsomstandigheden
• Verzorgen van externe contacten met betrekking tot Arbo
Onderwerpen:
Werkplekinrichting/ Klimaat en omgeving?/ Verzuim
Fysieke belasting/ Gevaarlijke stoffen
Geluid en geluidsbelasting?/ Risicovol werk in het bedrijf
Voorlichting en ongevallenregistratie
Arbeidsmiddelen?/ PBM (Persoonlijke BeschermingsMiddelen)
Bedrijfshulpverlening?/ RI&E en de her-RI&E
Dit artikel is geschreven door Bauke Jonkmans, VMB security & solutions
VMB security & solutions biedt verschillende opleidingen op het gebied van veiligheid en beveiliging. Onze opleidingen worden altijd op maat gemaakt en ontwikkeld, toegespitst op de specifieke kenmerken van uw onderneming. De instructeurs zijn gedegen vakmensen met een groot scala aan praktijkervaring opgedaan bij o.a. de landelijke politie korpsen, Koninklijke Marechaussee en andere recherchebureaus. Op didactisch gebied beschikken onze instructeurs en trainers over een goede onderwijskundige achtergrond!
- Naar de website van VMB security & solutions.
