Teksten overschrijven: lekker goedkoop
Wat je schrijft ben je zelf. En dus is authenticiteit in teksten belangrijk. Maar ja, een goede tekst maken is lastig. Schrijf maar eens precies op wat je te melden hebt – en dan ook nog in prettig leesbare taal. Dus toch maar doe-het-zelven met copy & paste ..? Over plagiaatplegerij en de kunst van het overschrijven.
'Beter goed gejat dan slecht verzonnen.' Onder dit mom kan een bedrijf een 'nieuwe' websitetekst samenstellen uit bestaande teksten. Een goedkope manier om aan teksten te komen - een middagje copy-pasten en de klus is geklaard. Maar het is wel plagiaat: het overnemen van werk van iemand anders zonder correcte bronvermelding. Het mag niet, het is niet netjes, en: het gaat niet over jou. Zorg dus dat je teksten jou of je bedrijf presenteren! Hoe pak je dat aan?
Wees authentiek ...
Wow, wat zegt de concurrent dat mooi! Jij zou het precies zo geschreven kunnen hebben. En dus is het een kleine moeite de tekst van haar site te kopiëren. Doen? Nee, niet doen! Wees authentiek. Jij bent namelijk wezenlijk anders dan dat andere bedrijf. Bedenk waar je voor staat en schrijf dat op. Zo ben je echt jezelf. En zo val je niet door de mand als een potentiële klant straks op vier sites een vergelijkend warenonderzoek doet. Jouw low-budgetwebsite maakt dan wel een heel goedkope indruk.
... ook in je sollicitatiebrief
Natuurlijk geldt die authenticiteit ook in je sollicitatiebrief. Er zijn talloze kant-en-klaarbrieven te downloaden op internet, maar een zelfbedachte brief springt er nog altijd uit. Al is het maar omdat je niet begint met ‘Op datum x zag ik uw advertentie op website y’. Of met de standaardzin ‘Met interesse las ik uw vacature voor ....’. Vertel wat je dacht toen je de advertentie zag. Of begin met iets opvallends uit de bedrijfsfilosofie van de organisatie waarbij je solliciteert. Pas dan heb je echt een originele brief.
Zorg voor een consistente toon en stijl in je verhaal
Stukken tekst lenen, een paar eigen zinnen ertussendoor vlechten: zeker, het is een optie. Zo valt het minder op dat je teksten overneemt. Maar des te groter is het verschil met de alinea’s die je wel zelf maakt. Want de stijl is anders. En de toon verschilt. Bovendien zit er geen lijn meer in je verhaal. Het gevolg: de lezer haakt af. Schrijf dus liever alles zelf. Of besteed het uit aan een tekstschrijver die precies verwoordt waar jij voor staat.
Vergeet geen bronvermelding
Wil je een mooi citaat gebruiken? Geen probleem! Maar vermeld wel duidelijk de naam van de schrijver. En het medium waar je de tekst vandaan hebt, plus de datum van verschijning. Anders schend je het auteursrecht. Een alinea uit een artikel gebruiken kan ook, onder dezelfde voorwaarden. Mooier is echter om het artikel samen te vatten in eigen woorden. Want ook hier geldt weer: eigen woorden zijn krachtiger, passen meer bij jou. Ook bij zo’n samenvatting vermeld je trouwens een bronvermelding.
Bedenk een eigen pay-off
Niets authentieker dan een eigen slogan of een eigen elevator pitch (die zin die in dertig seconden zegt wat je wilt, waar je voor staat en wat je drijfveren zijn). Zo’n krachtige tekst maakt de lezer of luisteraar meteen duidelijk met wie hij te maken heeft. Hoe bedenk je nou zo’n eigen tekst? Bijvoorbeeld met behulp van een mindmap. Schrijf een kernwoord midden op een vel papier – een woord dat met jou of je bedrijf te maken heeft. Schrijf dan in een paar minuten alle woorden die in je opkomen om dat ene kernwoord heen. Stap 2 in dit proces is schrappen. Schrap net zo lang tot je die termen overhoudt waar je wat mee wilt. Creëer met deze termen je pay-off of elevator pitch.
Ga zelf op zoek naar overschrijvers
Docenten gebruiken steeds vaker programma’s waarmee ze checken of scripties en werkstukken zijn overgeschreven. Meer over dit soort programma’s is te vinden op Digitale Didactiek. Bij de faculteit Economische Wetenschappen van de Erasmus Universiteit Rotterdam ontdekte een docent met zo’n scanprogramma binnen vijftien seconden tien verdachte stukken tekst in ruim 500 werkstukken.
Benieuwd of teksten van jouw site zijn overgenomen? Kijk dan op Copyscape. Je vult de naam van je website in en Copyscape zoekt voor je uit wie jouw teksten hergebruikt. Ook ik nam de proef op de som. Maar niemand heeft teksten van mijn site overgenomen. Toch een beetje teleurstellend ;-).
Dit artikel is geschreven door Olga Leever van de schone schrijfster
Olga is tekstschrijver en geeft schrijftrainingen. Bij het schrijven van teksten gaat zij uit van het ‘nou en?’-principe, waarbij de lezer centraal staat. Een lezer vraagt zich immers altijd af: ‘nou en, waarom zou ik dit moeten weten?’ Pas als je de vragen van de lezer goed in kaart hebt, kun je een tekst schrijven die van begin tot einde boeit.
Wist je dat zoekmachines zoals Google herkennen of iets plagiaat is? Als je dezelfde blogposting twee of meer keer plaatst op verschillende sites, dan merkt de machine één aan als de 'master'tekst en de rest als kopie. Degenen die de kopie plaatsen krijgen 'straf': de frequentie waarmee de zoekbot langskomt, wordt minder. Althans: zo was het een half jaar geleden.