Journalistiek voor academici

Vul je academische gereedschapskist aan

Je bent onderzoekend, kritisch en betrokken. Statistieken, theorieën en analyses zijn je op het lijf geschreven. Maar kun je ook journalistiek denken en schrijven? Journalistiek voor academici is speciaal opgezet voor afgestudeerden die niet of nauwelijks ervaring hebben in de journalistiek. Deze uitgebreide cursus helpt je sneller op weg in je journalistieke loopbaan. Een academische achtergrond komt daarbij zeker van pas.

Je hebt al ervaring met documenteren, bronnenonderzoek en rapporteren. Ook heb je een sterk ontwikkeld analytisch vermogen en kun je hoofd- en bijzaken goed van elkaar scheiden. Maar je moet meer kunnen. Als journalist moet je je namelijk in korte tijd kunnen inwerken in een onbekend onderwerp. Je moet snel en efficiënt gegevens kunnen verzamelen uit telefoongesprekken, internet, krantenknipsels, rapporten en interviews. De teksten die je vervolgens schrijft, moeten bovendien makkelijk ‘weglezen’. En ondanks de hoge tijdsdruk zul je nauwkeurig en creatief met taal moeten omgaan.

Journalistiek is niet alleen een kwestie van vaardigheden, maar ook van attitude. Die journalistieke attitude uit zich in een brede maatschappelijke belangstelling, het snel kunnen analyseren en interpreteren van nieuws en het kunnen werken onder tijdsdruk (deadlines halen).

Wat je leert
Journalistiek leren schrijven en denken is het einddoel. De journalistieke vaardigheden vormen de kern. De cursus kenmerkt zich door een brede benadering van de geschreven pers (zowel dagblad, tijdschrift, vakblad als het schrijven voor internet), de ruime aandacht voor freelancen en volop discussie en reflectie op het vak en het beroep.

Cursusonderdelen
De cursus Journalistiek voor academici beslaat één studiejaar. Er is les op de dinsdagmiddag en -avond. En is dus te combineren met een fulltime baan. Jaarlijks kunnen maximaal twintig academisch geschoolden deelnemen.

De cursus is praktisch van aard. In deze praktijklessen worden alle relevante journalistieke genres behandeld en uitvoerig geoefend. Ruim vijftien docenten, allen werkzaam in de journalistieke praktijk en gespecialiseerd in één van de genres, verzorgen de lesonderdelen. De nadruk ligt op journalistiek schrijven. In de cursus wordt echter ook aandacht besteed aan de mogelijkheden die nieuwe media aan schrijvende journalisten bieden.

De cursus bestaat uit vier zogeheten ‘leerlijnen’:
•                vaardigheidslijn;
•                kennislijn;
•                researchlijn;
•                integrale lijn.

Vaardigheidslijn Je begint de cursus met het verwerken van informatie tot nieuwsberichten. Welke gegevens selecteer je, hoe bouw je een bericht op, hoe kun je variëren in woordkeus en zinsbouw en welke mogelijkheden heb je als het gaat om lead, kop en tussenkopjes? Het nieuwsbericht vormt de basis van elk journalistiek verhaal. Als je de basis beheerst ben je in staat om efficiënt grotere artikelen te schrijven. In de cursus komen diverse genres uitvoerig aan bod. Je leert onder andere hoe je een interview voorbereidt, houdt en uitwerkt, hoe je een sfeerverslag of achtergrondverhaal maakt en welke aanpak vereist is bij reportages.

Ook oefenen we met de mogelijkheden die je als journalist hebt om jouw verhaal online tot leven te wekken.

Kennislijn De kennis die een allround journalist nodig heeft voor de uitoefening van het beroep, wordt in deze lijn behandeld. Het gaat om kennis van het medialandschap in Nederland en (actuele) ontwikkelingen hierbinnen, de ethische grenzen van het vak, de achtergronden bij nieuwsitems en de mogelijkheden die freelancen biedt.

Researchlijn
De researchlijn gaat in op één van de pijlers binnen de journalistiek, namelijk het verzamelen en verwerken van informatie. Hoe doe je goed onderzoek, hoe bouw je een dossier op, hoe kun je samenhang tussen de informatie vormen en hoe baken je onderwerpen voor een journalistiek (nieuws)verhaal goed af. Het zoeken van informatie kan op verschillende manieren: via krantenartikelen, archieven, maar ook via interviews en uiteraard internet.

Integrale lijn
De integrale lijn zorgt voor de verbinding in de cursus. De opgedane kennis en vaardigheden in de voorgaande lesonderdelen wordt hier vertaald naar concrete artikelen voor een doelgroep of media-uiting. Deze verzameling van opdrachten en artikelen komt bijeen in een portfolio, dat door diverse docenten wordt besproken.

Stage
Tot slot is er de mogelijkheid een voltijdse zomerstage van drie maanden te volgen. De stage vormt de link met de praktijk. Je bent dagelijks bezig met nieuws. Je zit op de redactie van een krant, draait als volwaardig journalist mee, kunt advies inwinnen bij ervaren collega’s en schrijft over een veelheid aan onderwerpen.

Bedoeld voor
De cursus staat open voor iedereen die een academische studie heeft voltooid. In een aantal gevallen worden ook afgestudeerde hbo’ers toegelaten. Omdat de cursus is gebaseerd op het principe ‘leren en direct toepassen’, hebben academici die al enige journalistieke ervaring hebben, voorrang. De meeste deelnemers zijn echter nog relatief blanco in het journalistieke vak.

Het is belangrijk dat je je realiseert dat de cursus een zware belasting kan zijn. Je zult thuis opdrachten moeten maken en literatuur bestuderen. Bij een fulltime baan is het goed een paar vrije dagen te reserveren voor de uitvoering van opdrachten: soms moet je bijvoorbeeld een persconferentie bezoeken, bronnenonderzoek doen of een interview afnemen. Het huiswerk kost gemiddeld zo’n tien uur per week. Dit is afhankelijk van je ervaring en achtergrond in de journalistiek en de opbouw van het cursusprogramma. Sommige weken zijn intensiever dan andere.

Het aantal contacturen bedraagt ca. 200 uur. Daarnaast moet je rekenen op ruim 250 uur extra studiebelasting voor het schrijven van artikelen, het verzamelen van gegevens, het interviewen van personen, het bestuderen van literatuur, enzovoort. De totale studielast komt op 450 tot 500 uur.

Het beroepsperspectief
De arbeidsmarkt voor journalisten is redelijk onvoorspelbaar. Dalende abonnementen en advertentie-inkomsten bij kranten en inkrimping van redacties staan tegenover het ontstaan van nieuwe tijdschriften en de mogelijkheden van internet. Toch biedt de cursus een goede basis om als freelancer of op meer vaste basis aan de slag te gaan in de geschreven journalistiek. De cursus is in deze vorm één van de oudste van Nederland (de eerste cursusgroep ging van start in 1988) en heeft daardoor een goede naam bij kranten en tijdschriften.

Inschrijven
Behalve het inschrijfformulier willen we op een apart blad je motivatie om deze cursus te volgen en een curriculum vitae met nadruk op eventuele journalistieke ervaring. Ook ontvangen wij graag minimaal drie voorbeelden van eigen journalistiek werk, waarvan één artikel ongeveer 1000 woorden moet omvatten. Dit kunnen artikelen zijn die al zijn geschreven voor een krant en/of tijdschrift, maar ook eigen reisverhalen, columns, interviews, opiniërende stukken en recensies zijn mogelijk. Voorwaarde is dat de artikelen een journalistieke schrijfstijl hebben. Op grond van al deze informatie maakt de toelatingscommissie een selectie. Daarbij letten we vooral op de schriftelijke taalbeheersing van de kandidaat. Een intakegesprek behoort tot de mogelijkheden.

Er zijn geen examens verbonden aan deze cursus, maar wel diverse beoordelingsmomenten. Afhankelijk daarvan en je aanwezigheid ontvang je een certificaat.