Milieu en Ruimtelijke Ordening

Praktische toepassing van milieuambities

• Cruciale insteekmomenten voor milieu
• Lagenbenadering
• Formuleren milieuambities
• Stad & Milieu
• Van gebiedsanalyse naar ontwikkelingsvisie
• Milieu in bestemmingsplannen

Inleiding

Het milieubeleid en het ruimtelijk beleid hebben vele raakvlakken. Zo kan het milieubeleid met behulp van ruimtelijke instrumenten gerealiseerd worden en dit geldt ook omgekeerd. De afgelopen jaren zijn in Nederland verschillende initiatieven gestart om milieu en ruimtelijke ordening dichter bij elkaar te brengen.

Inhoud en resultaatOm milieu in te brengen in een ruimtelijk planproces is kennis van dit proces belangrijk. Welke besluiten worden genomen, op welk moment worden deze genomen, wie zijn erbij betrokken en vooral wat kan ik daarbij inbrengen, zijn enkele van de vele vragen waar aandacht aan besteed wordt.
Vervolgens gaat men zelf aan de slag met een ruimtelijke planopgave in een workshop verdeeld over de drie dagen:
1. Sturing vanuit de ondergrond en de netwerken: toepassing van de lagenbe-nadering
2. Uitvoering en realisatie ambities: van gebiedsanalyse naar ontwikkelingsvisie
3. Leefklimaat gebieden: vaststellen van milieuambities in een milieugebiedsvisie
Er wordt geoefend met behulp van verschil-lende methodieken als MIRUP en MILO.

Naast het leren werken met de verschillende integratiemethoden doet u kennis op over de integratie in de nieuwe regelgeving, de wijze van realiseren van ambities en maatregelen en de mogelijkheden die het bestemmingsplan biedt.

Na afloop van de cursus bent u als milieu-medewerker beter in staat om uw milieuambities te realiseren in het ruimtelijke planproces. U bent een volwaardige gesprekspartner geworden.

Doelgroep

De cursus is bedoeld voor beleidsambtenaren, adviseurs en medewerkers die werkzaam zijn op het raakvlak ruimtelijke ordening en milieu bij gemeenten, provincies en gemeentelijke samenwerkingsverbanden. Het accent in de cursus ligt primair op de inbreng van milieumedewerkers in het ruimtelijke planproces.

Daarnaast kan de cursus interessant zijn voor medewerkers ruimtelijke ordening, groen, natuur en ecologie. Ten slotte is de cursus ook van belang voor medewerkers van brancheorganisaties, projectontwikkelingsmaatschappijen en adviesbureaus.

Cursusleiding

ir. S. (Stijn) van Liefland, Van Liefland Milieuadvies, Delft. Hij is in 2004 het bureau Van Liefland Milieuadvies gestart. De werkzaamheden van het bureau liggen op het snijvlak van milieu en ruimtelijke ordening. Onder andere verzorgt hij in opdracht van het projectbureau MILO de praktijkdagen MILO. Daarvoor heeft hij gewerkt bij het stadsgewest Haaglanden en was daar betrokken bij de ontwikkeling van het MIRUP, handreiking voor milieu in ruimtelijke plannen.

Docenten

• mr. drs. M.C. (Monique) Lammens, jurist milieurecht, Adviesbureau RBOI, Rotterdam
• mr. R.J.W. (Rob) Rothengatter, directeur, ­Rothengatter Leefomgeving Consult, ­Amsterdam
• drs. ing. H. (Henk) Werksma, H2Ruimte, Delft

Programma Dag 1 Integratie ruimtelijke ordening en milieu

• Waarom integratie van milieu in ruimtelijke processen, wat wil je bereiken?
• Wat is integratie van milieu en ruimtelijke ordening?
• Beleidsmatige ontwikkelingen (nota ruimte, Stad & Milieu, nieuwe Wro, gebiedsgericht milieubeleid)
• Cultuurverschillen tussen milieu en ruimtelijke ordening

Het (ruimtelijk) planproces

• Ervaringen met de inbreng van milieu
• Plannen op verschillende schaalniveaus
• Wanneer begint het maken van een ruimtelijk plan?
• Hoe blijf ik op de hoogte van plannen
• Fasering planproces, bijbehorende documenten en besluiten
• Aanknopingspunten voor milieu
• De onderdelen van de cursus in relatie tot het planproces

Lagenbenadering

• Achtergrond: waarom toepassen lagenbenadering
• Drie lagen
• Wanneer toe te passen
• Eindresultaat: structuurbeelden
• Praktijkvoorbeelden

Workshop, deel 1: gebiedsanalyse met behulp van de lagenbenadering
Aan de hand van een concrete ruimtelijke planopgave wordt de lagenbenadering door de deelnemers daadwerkelijk toegepast.
In verschillende fasen komt aan de orde:

• Welke informatie verzamelen
• Analyse van ondergrond, netwerken en occupatielaag
• Tijdsdimensie verbonden aan de lagen
• Wijze waarop lagen voorwaarden stellen aan en scheppen voor elkaar
• Bepalen kansen en potentiële belemmeringen voor duurzame ontwikkeling als gevolg van ondergrond, netwerken en occupatie

Dag 2

Workshop lagenbenadering, deel 2: van gebiedsanalyse naar ontwikkelingsvisie
Op basis van de verzamelde informatie vanuit de lagenbenadering en de kansen die het gebied biedt, wordt een ontwikkelingsvisie opgesteld. Aan de orde komt:

• Ontwikkelen streefbeelden voor duurzaamheidsthema’s
• Confrontatie streefbeelden
• Kansrijke visies op basis van confrontatie streefbeelden
• Bepalen ambities
• Vervolgtraject

Stad en milieu

• Interimwet stad en milieu-benadering
• Relatie Stad & Milieu en MILO
• Werkwijze stad en milieu
• Overschrijding normen en compensatie
• Praktijkvoorbeelden

Formuleren milieuambities

• Omgevingskwaliteit als integratiekader
• Methoden van integratie en weging
• Gebiedsprofielen
• Milieukwaliteitsaspecten
• Toepassing milieuambities 
• Voorbeelden: projectmatig en beleids-matig

Workshop leefkwaliteit gebieden
Hoofddoel van deze workshop is hoe milieumensen in samenspraak met RO-mensen in een planopgave kunnen komen tot het vaststellen van milieuambities in een milieugebiedsvisie met als resultaat een optimale omgevingskwaliteit voor het gehele plangebied. Er wordt gewerkt met gebiedsprofielen waarbij de praktische (on)mogelijkheden van milieudifferentiatie worden verkend.

Dag 3

Plenaire nabespreking werkopdracht
Gezamenlijk met de deelnemers wordt de werkopdracht besproken die op de 2e dag is uitgereikt. Wat kunnen we hier uit leren?

Vertaling van cursus naar eigen praktijk en realisatie van duurzaamheid

• Streefbeelden en ambities: hoe nu verder ontwikkelen?
• Morgen aan de slag met de integratie van milieu in ruimtelijke plannen
• Hoe elementen uit de cursus gebruiken in eigen praktijk
• Hoe ziet de milieu-inbreng eruit? 
• Realisatie van maatregelen, tips

De nieuwe Wro en milieu

• Opzet nieuwe Wro
• Mogelijkheden voor milieu

Bestemmingsplannen en milieu
Uiteindelijk moeten de uitvoeringsmaat-regelen juridisch worden vastgelegd in het ruimtelijke spoor, het bestemmingsplan. Als milieumedewerker zul je dus inzicht moeten hebben in de mogelijkheden die het bestemmingsplan biedt. Aan de hand van een praktijkcasus worden de mogelijkheden bekeken om milieuaspecten in een bestemmingsplan op te nemen. Dan gaat het om aspecten als water, natuur, energie, optimaal ruimtegebruik, geluid, lucht/stank en externe veiligheid. Ook wordt interactief bekeken hoe de door de deelnemers voorgestelde acties en maatregelen uit de ontwikkelingsvisie van de workshop lagenbenadering doorgevoerd kunnen worden.