Milieueffectrapportage voor plannen en projecten

Deze cursus geeft u handvatten om zelfstandig het management van de uitvoering van een plan-m.e.r.- en project-m.e.r.-procedure ter hand te nemen

• Werking van het instrument milieueffectrapportage (m.e.r.)
• Procedures voor plan-m.e.r. en project-m.e.r.
• De komende wijzigingen in de wet- en regelgeving
• De rol van de verschillende actoren in een m.e.r.-procedure
• Hoe kan ik efficiënt een MER opstellen?
• Hoe werkt m.e.r.-beoordeling?
• Jurisprudentie

Aanleiding

In de verschillende fasen van een m.e.r.-procedure spelen diverse actoren en belanghebbenden een rol. In de praktijk blijkt dat het niet eenvoudig is om een goed overzicht te krijgen van de gehele procedure en de taken en verantwoordelijkheden van de diverse betrokkenen. Voor het succesvol doorlopen van een milieueffectrapportage is dit echter van cruciaal belang. Onduidelijkheden en onnauwkeurigheden kunnen leiden tot vertragingen in het plan- en besluitvormingsproces en kunnen daardoor consequenties hebben voor de voortgang en de kosten. In deze cursus leert u om te gaan met de verschillende stappen in het m.e.r.- proces en krijgt u tips en trucs aangereikt hoe succesvol een m.e.r.-procedure tot een goed einde gebracht kan worden.

Het nieuwe wettelijke stelsel voor milieueffectenbeoordeling (m.e.r.) is op 1 juli 2010 in werking getreden. De herziening van de m.e.r.-wetgeving leidt tot meer ruimte voor maatwerk bij het bevoegd gezag. De voormalige plan-mer en project-mer hebben plaats gemaakt voor de zogenoemde beperkte en uitgebreide procedure. In deze cursus besteden we o.a. aandacht aan de inhoud van beide procedures. Daarbij komt uiteraard ook de vraag aan bod wanneer welke procedure gevolgd dient te worden.

  Inhoud en resultaat Na afloop van de cursus bent u in staat zelfstandig het management van de uitvoering van een m.e.r.-procedure ter hand te nemen. Dit wordt bereikt door:

• inzicht te verschaffen in het instrument m.e.r., de inhoud en de toekomstige veranderingen in de kaderwetgeving van het instrument
• kennis over te dragen over de mogelijke invulling van m.e.r.:
  - wanneer is m.e.r. voor plannen en /of voor besluiten / projecten aan de orde?
  - aan welke procedurele en inhoudelijke eisen moet m.e.r. voldoen?
  - wat is het verschil tussen de ‘uitgebreide’ en de ‘beperkte’ m.e.r.-procedure en wat is het verschil met de huidige plan-m.e.r. en besluit-m.e.r.-procedure?
  - welke (juridische) risico’s zijn verbonden aan het wel of niet uitvoeren van een m.e.r.?
• op een praktische wijze met u door de inhoudelijke stappen voor de totstandkoming van een milieueffectrapport te lopen
• handvatten te bieden voor de besluitvorming over plannen, programma’s en concrete besluiten waarvoor milieubeoordeling aan de orde is
• inzicht te verschaffen in problemen die zich voor de diverse betrokkenen in de verschillende fasen van het m.e.r.-proces kunnen voordoen en de oplossingen hiervoor

 

WerkwijzeGedurende de cursus worden de inleidingen en discussies afgewisseld met workshops, waarin verschillende keuzemomenten in de stadia van het m.e.r.-proces aan bod komen. Tevens is er ruimte ingebouwd om onderling ervaringen uit te wisselen.

Doelgroep

De cursus is bestemd voor iedereen die zowel vanuit de overheid, als vanuit het bedrijfsleven te maken heeft of in de nabije toekomst te maken zal krijgen met m.e.r. In praktijk zijn dit vooral medewerkers RO en milieu bij adviesbureaus, gemeenten, provincies, waterschappen en rijksoverheid.

 

Cursusleiding De cursusleiding is in handen van:

• drs. J.H.A.M. (Jos) van der Wijst, werkzaam bij de Directie Ecologie van de provincie Noord-Brabant
  
• drs. K.M. (Karin) van der Wel, adviseur milieueffectrapportage bij ARCADIS

 

Docenten Naast de cursusleiders treden als docent op:

• H.E. (Eric) Dorenbos, Nederlandse Aardolie Maatschappij, Assen
• mr. drs. G.A.J.M. (Gijs) Hoevenaars, Werkgroepsecretaris/jurist, Commissie voor de milieueffectrapportage, Utrecht
• H.P.M. (Bert) Wachelder, Bureau MER, Provincie Zuid-Holland

 

Programma
Dag 1 Inleiding op m.e.r. en SMB

• wat is m.e.r.?
• wat is de juridische status van de m.e.r.-regeling?
• waar wordt m.e.r. voor ingezet?
• overzicht van de huidige en vernieuwde m.e.r.-procedures, inclusief het overgangsrecht
• m.e.r. op verschillende niveaus
• rol van de verschillende actoren
• werking van het instrument
• wat is m.e.r.-beoordeling?

Het voortraject

• Rollen en actoren
• Kennisgeving en zienswijzen
• Raadpleging van betrokken bestuursorganen
• Het bepalen van reikwijdte en detailniveau
• Participatie van burgers en belanghebbenden

Het Besluit-m.e.r.

• Opbouw en doel van het Besluit
• Interpretatie en drempelwaarden
• Wanneer m.e.r.-beoordeling
• Wanneer m.e.r. voor plannen en besluiten/projecten

Workshop I (Praktische oefening Besluit-m.e.r.) Management van het m.e.r. door de initiatiefnemer

• Hoe wordt een procedure opgestart?
• Projectorganisatie
• Overlegstructuur en publieke participatie
• Contacten met Bevoegd gezag en Commissie-m.e.r.
• Tips en valkuilen

Dag 2 De rol van het bevoegd gezag

• Betrekken en informeren van belanghebbenden
• Bepalen van de reikwijdte en keuze van alternatieven
• Rol van de alternatieven
• Omgaan met politieke invloed
• Insprekers en wettelijke adviseurs
• Hoe gaat het BG om met adviezen van de Commissie m.e.r. en inspraakreacties
• De gewijzigde rol vanaf 1 juli 2010

Cruciale stappen bij het opstellen van het Milieueffectrapport (MER)
(Aanpak van de verschillende MER-onderdelen)

• Probleem en doel
• Beleidskader, nut en noodzaak
• Beschrijven huidige situatie en autonome ontwikkeling
• Het gebruik van alternatieven
• Planoptimalisatie
• Effectbeschrijving
• Mitigerende en compenserende maatregelen

M.e.r. voor plannen

• Belang van milieubeoordeling bij (strategische) plannen
• Wanneer is er sprake van m.e.r. voor plannen?
• Tweetrap plan-m.e.r. en besluit-m.e.r.
• Relatie plan-m.e.r. en passende beoordeling
• Het bepalen van reikwijdte en detailniveau

Workshop II plan-m.e.r.: Beslissen over plannen In deze workshop wordt aan de hand van een praktijkcasus ingegaan op de volgende vragen:

• Hoe bepaal je de noodzaak van plan-m.e.r.?
• Welk onderzoek is nodig, welke detailniveau?
• Aan welk kader moet worden getoetst?
• Wat is het resultaat?
• Hoe motiveer je het besluit?

 
Dag 3 Rollenpatronen en de rapportage

• Rollen van de actoren bij m.e.r.
• Open versus gesloten planproces
• Traditionele versus vernieuwende opzet

Presenteren en vergelijken van alternatieven

• Presentatiemethoden
• Toepassing multicriteria-analyse (MCA)
• Gewichten toekennen en vergelijkingsmethoden
• Voor- en nadelen

Workshop III: Reikwijdtebepaling en ontwikkelen en selectie van alternatieven en varianten

Aan de hand van een praktijkcase (Zuiderzeelijn) wordt het m.e.r.-proces in een aantal stappen doorlopen.

De rol van inspraak en van participatie

• Hoe kijkt de inspreker tegen BG en IN aan in de m.e.r.-procedure?
• Visie op het instrument (wat levert m.e.r. op?)
• Mogelijkheid van inbrengen van alternatieven
• Mogelijkheid voor beïnvloeding van de procedure

M.e.r.-beoordeling

• Procedure en actoren
• Product

Praktijkvoorbeeld plan-MER
Dag 4 Toetsing van het MER

• Totstandkoming van het toetsingsadvies van de commissie m.e.r.
• Rol van de inspraak
• Kwaliteitscriteria en belangen, essentiële tekortkomingen
• Voorbeelden uit de praktijk
• Procedure bij toetsing en voortoetsing

M.e.r.-jurisprudentie en een toelichting op recente juridische ontwikkelingen

• Besluit-m.e.r. 1994
• Belangrijke m.e.r.-jurisprudentie
• Europese regelgeving
• Modernisering m.e.r.

Workshop IV: beoordelen, afwegen en het nemen van een besluit

Dit is een vervolg op de workshop III, maar nu een paar stappen verder in het proces.

Ontwikkelingen rond m.e.r.

• Watertoets, veiligheidseffectrapportage
• Belevingswaardenonderzoek
• Leefbaarheidsrapportage
• Maatschappelijke Kosten Baten Analyse (MKBA)
• Gezondheidseffectrapportage
• Websites en informatiebronnen
• Crisis- en herstelwet