Opstellen van structuurvisies

Leer in twee dagen een structuurvisie op te stellen!

• Soorten structuurvisies
• Strategie en beleid
• Relatie met grondbeleid
• Interactief proces
• Aan de slag met uw eigen structuurvisie

Aanleiding
Onder de Wet ruimtelijke ordening is de structuurvisie hét nieuwe instrument om vorm te geven aan het ruimtelijke beleid. Zowel het Rijk, provincies als gemeenten zijn verplicht om voor hun grondgebied één of meer structuurvisies op te stellen. Daarnaast mogen ook voor aspecten van het ruimtelijk beleid (denk bijvoorbeeld aan water, wonen, detailhandel of horeca) structuurvisies worden opgesteld.

Inmiddels zijn de eerste structuurvisies onder de Wro beschikbaar en wordt in de praktijk met het instrument ervaring opgedaan. Veel gemeenten staan nog voor de opgave om een structuurvisie op te stellen. Hierbij moeten verschillende vragen worden beantwoord en zullen keuzes moeten worden gemaakt. Welke ruimte is er voor nieuw beleid? Op welk abstractieniveau wordt de structuurvisie ingestoken? Welke onderwerpen komen aan de orde? Hoe wordt samenhang aangebracht? Hoe wordt het proces ingericht en welke partijen worden betrokken? Hoe wordt inzicht in de uitvoerbaarheid gegeven en wat is de relatie met grondexploitatie en kostenverhaal? Een goed inzicht in de verschillende aspecten is van groot belang om tot een effectieve inrichting en inzet van het instrument van de structuurvisie te kunnen komen.

Inhoud en resultaat
Om grip op de structuurvisie te krijgen organiseert Geoplan een praktische cursus over het opstellen van dit instrument. De docenten zijn ervaren adviseurs die zelf nauw betrokken zijn bij het opstellen van structuurvisies. Na afloop van de cursus kennen de cursisten alle ins en outs en zijn zij in staat om hierover in hun eigen werkpraktijk op een afgewogen manier te adviseren. In de cursus staan de integrale structuurvisies voor gebieden centraal. De verschillende aspecten komen vanuit dat perspectief aan de orde. Tevens bestaat er ruimte om een eigen structuurvisie, ideeën daarover of het daarvoor te volgen proces te bespreken.

Doelgroep
De cursus is bestemd voor beleidsmedewerkers ruimtelijke ordening, grondzaken en omgeving. Zij zijn werkzaam bij gemeenten, provincies en het Rijk en zijn betrokken bij het opstellen van structuurvisies en/of ruimtelijk beleid. Tevens is de cursus interessant voor adviseurs en projectleiders.

Cursusleiding
drs. D.J.A.P.M. (Derk-Jan) Verhaak is senior adviseur en projectleider voor planvorming voor de buitengebieden bij RBOI Rotterdam bv.

Docenten

• ing. P.M. (Paul) van Dijk MRE, partner Akroconsult, Den Haag
• drs. M. (Marja) van Eck, staffunctionaris, Commissie voor de m.e.r., Utrecht
• drs. G.B. (Gerwin) Gabry, senior planoloog/ projectleider afdeling RO, KuiperCompagnons, Rotterdam
• ing. J. (Joost) Jansen, adviseur ruimtelijke planning en structuurvisies, RBOI Rotterdam bv
• A. (Aukje) de Graaf, adviseur Buro Vijn, Oenkerk.

Programma

Dag 1
Achtergrond en positionering van de structuurvisie

• De positie van de structuurvisie in de Wro
• Relatie met juridisch instrumentarium
• Overige relevante wetgeving: Wet geluidhinder, Geurwetgeving, Waterwet, Milieueffectrapportage, Wabo, etc.
• Processuele en juridische eisen

De structuurvisie als beleidsstuk

• Instrument van ontwikkelingsplanologie
• Partijen en rollen
• Onderwerpen van beleid
• Strategie
• Uitvoerbaarheid

Soorten structuurvisies

• Rijks- en provinciale visies en hun doorwerking
• Gemeentelijke structuurvisies: mogelijke abstractieniveaus en keuzes
• Een intergemeentelijke visie?
• Voorbeelden

Digitale structuurvisies

• Het principe van objectgerichte visies
• Digitale eisen vanuit de Wro (Regeling standaarden ruimtelijke ordening en praktijkrichtlijnen)
• Aandachtspunten voor praktische toepassing
• Objectgericht tekstschrijven?
• Digitale communicatie
• Praktijkvoorbeelden

Structuurvisie en kwaliteit

• Integrale Structuurvisie: ruimte, welstand, cultuurhistorie, milieu, ecologie, etc.
• Verbeelding/ontwerp
• Financiële aspecten/uitvoeringsparagraaf
• Praktijkvoorbeelden

Aanpak van de Structuurvisie

• Interactief proces
• Draagvlak creëren
• Overleg met andere overheden
• Overleg intern

Workshop interactie
Aan de hand van een praktijkcase gaat men aan de slag met het proces van interactie: Hoe, wat en met wie? Welke keuzes maak je wanneer? Aandachtspunten daarbij zijn:

• Communicatietraject afhankelijk van type structuurvisie, planningstermijn en "voorwerk"
• Volgorde bepalen in serie ambtelijk, burgemeester en wethouders, raad, klankbordgroepen en bewoners
• Verwachtingenmanagement bij externen (niet alles staat altijd ter discussie)
• Externen als kans om het plan te optimaliseren of zelfs een andere wending te geven; daarbij denken in "waarden" in plaats van "belangen"
• Een goed ontwerp kan ogenschijnlijke tegenstrijdigheden oplossen

Dag 2
Structuurvisie en Grondbeleid

• Introductie grondbeleid
• Interactie Structuurvisie en Grondbeleid
• Ruimtelijk Kader
• Verwerving
• Kostenverhaal
• Casus
• Risicobeheersing
• Ontwikkelingsstrategie

Structuurvisies en m.e.r.

• Wanneer is een Structuurvisie m.e.r.-plichtig: kaderstelling, passende beoordeling?
• Vermijden van stapeling van m.e.r. bij ruimtelijke plannen
• Voorbeelden van mogelijk aanpak van m.e.r. bij verschillende soorten Structuurvisies
• Rol van de Commissie voor de m.e.r.

Praktijkvoorbeelden structuurvisies met workshop "Geef structuur aan uw visie!"
In een afrondende sessie staat het zelf maken van een structuurvisie centraal. Hierbij wordt de cursist met praktische ingrediënten op weg geholpen om een eigen structuurvisie vorm te geven. Dit kunnen voorbeelden uit de eigen praktijk zijn of die van de docenten. Hierbij komen onder meer de volgende onderwerpen aan de orde:

• Waarom wil ik een structuurvisie?
• Hoe maak je een aansprekende visie voor een gemeente waar de gewenste toekomst al min of meer vast staat of voor een gemeente waar nog veel keuzes te maken zijn?
• Wat moet er in de structuurvisie staan?
• Hoe geef ik mijn structuurvisie vorm?
• Hoe zorg ik voor een beheersbaar proces?
• Wat doe je met ontwikkelingen die op de gemeente afkomen en waarvan nog niet zeker is of ze doorgaan?
• Hoe zorg ik voor voldoende flexibiliteit?
• Hoe ver moet je gaan in het aantonen van de uitvoerbaarheid van projecten?
• Waar loop ik in mijn eigen praktijk zelf tegen aan?