Training onderhandelen met burgers

slagvaardig in participatieprocessen

• Onderhandelingen en participatie
• Krachtenveldanalyse
• Efectieve strategie
• Onderhandelingstechnieken
• Oefenen
• Tips en trucs bij participatiemomenten
• Manipulatie en hoe daar mee om te gaan

Inleiding

Participatie is ‘in’. Geen plan wordt meer gemaakt zonder dat burgers en belangengroepen actief betrokken worden. Maar participatie kost tijd en geld. En participatie betekent ook actief onderhandelen met een kritische projectomgeving. Immers participatie van burgers en belangenorganisatie betekent het afwegen van wensen en belangen. Het algemeen belang versus lokaal belang. En hierover de discussie aangaan. Wensen die geld kosten en niet altijd passen binnen budget, wetgeving en beleid. Maar het zijn wel wensen die het draagvlak kunnen vergroten. En als ze geen plek hebben gekregen in het planproces, achteraf voor veel vertraging kunnen zorgen. Welke wensen neem je mee? Hoe geef je ingebrachte wensen een goede plaats in je planproces? En hoe zorg je ervoor dat het gesprek over deze wensen op een goede manier verloopt? Zodat je het draagvlak behoudt!

Participatie betekent dus onderhandelen. Belanghebbenden zijn vaak mondig en nemen geen genoegen met een vrijblijvende plek binnen het planproces. Zij hebben belangen en wensen en willen dat die een volwaardige plaats krijgen.

De moderne plannenmaker staat vaak voor de moeilijke opgave om te zorgen voor een efficiënt planproces, maar tegelijkertijd ook voor draagvlak door een goede betrokkenheid van de projectomgeving. Een op maat gemaakt participatieproces is daarbij een eerste vereiste. Het effectief omgaan met ingebrachte randvoorwaarden, eisen en wensen van de omgeving is een tweede voorwaarde.

Wie in staat is om beide aspecten in het planproces een goede plaats te geven, heeft de sleutel in handen voor succes. In deze training leert u om een dergelijk succes te bereiken.

Het constructief onderhandelen in participatieprocessen draagt bij aan meer draagvlak voor je plan, betere plannen en minder bezwaar- en beroepsprocedures. Het bereiken van een voor alle partijen aanvaardbaar resultaat, binnen de beschikbare projecttijd en -budget mét behoud van goede relaties is daarbij het hoogst haalbare.

Inhoud en resultaat

Succesvol onderhandelen in het participatieproces en tegelijk de planvorming op tijd en binnen budget houden is een uitdaging waar veel projectleiders mee te maken hebben. Daarbij helpt het als je allereerst de juiste participatiestrategie en –technieken kiest. Verder is kennis van onderhandelingstechnieken en het hebben van communicatieve vaardigheden een voorwaarde.

In deze training leer je constructief te onderhandelen en de juiste balans te vinden tussen een goede participatie en voortvarende projectvoortgang. Je leert de juiste participatiestrategie te kiezen met de bijbehorende technieken, slagvaardig te onderhandelen met betrokken burgers en belangengroepen en enkele praktische communicatietechnieken in het omgaan met deze partijen.

Werkwijze

De training is een mix van theoretisch kader, praktische aanwijzingen en oefeningen. Centraal staan situaties uit de praktijk. De rode draad in de training is een fictieve theoretische case van een stadsontwikkeling ‘Nieuwwijk’. Dit is een geplande nieuwbouwlocatie in de Weidepolder. Tegen de nieuwbouw bestaat veel weerstand.

DoelgroepDe training is bedoeld voor (aankomende) projectleiders, omgevingsmanagers, procesmanagers en inhoudelijk deskundigen van overheden en adviesbureaus die te maken hebben met burgers en belangengroepen bij het maken van plannen.

Trainers

drs. V.J. (Victor) Coenen heeft een langjarige ervaring in projecten met een grote impact op de omgeving en omgaan met kritische burgers. Na een leidinggevende carrière bij de overheid, is hij sinds 2009 werkzaam bij Witteveen+Bos in Den Haag, waar hij binnen- en buitenlandse projecten op gebied van omgevingsmanagement, onderhandelen en burgerparticipatie in milieu, ruimtelijke ordening en waterbeheer leidt. Ook adviseert hij diverse ministeries, provincies en gemeenten in omgevingsstrategieën en aanpak van participatietrajecten. Naast een schat aan praktijkervaring met interactieve beleidsvorming en burgerparticipatie heeft Victor Coenen een zeer ruime en veelzijdige ervaring met het leiden van bijeenkomsten over controversiële thema’s, zoals stankoverlast door industrie, grootschalige zand- en grindwinningen rond woongebieden, dijkaanleg in steden, reorganisaties, stadsontwikkeling in groene gebieden, bomenkap in natuurgebieden, parkeren in binnensteden en de vestiging van een TBS-kliniek.

Henry Smit is sinds 1989 actief in sales en het geven van trainingen. Door een gecombineerde achtergrond in de sales van zakelijke dienstverlening in ICT en Transport & Logistiek en een gedegen opleiding als professioneel trainer is hij zelf de personificatie geworden van zijn vakgebied. Resultaatgericht, enthousiast en sympathiek en gedreven als professional en coach.Naast een ruime ervaring en breed perspectief op verkoop en verkoop managementtraining legt hij zich de laatste jaren steeds meer toe op onderhandelingsvaardigheden voor een brede doelgroep in zowel profit als non-profit.

 

Programma

 

Dag 1

De juiste participatiestrategie

Introductie en inleiding
• Inventarisatie van knelpunten en leerwensen

Onderhandelingen en participatie
• Participatievormen en onderhandelingsmomenten
• Actoren in onderhandelingen: de vergeten groepen en de onzichtbaren

Voorbeeld van een succesvol participatieproces uit de praktijk

De krachtenveldanalyse als eerste stap
• Methodieken
• Gebruik de uitkomsten: specifieke benadering van de verschillende actoren: vijanden, tegenstanders, medestanders, twijfelaars en coalitiegenoten
• Oefenen met de krachtenveldanalyse

Het kiezen van een effectieve participatiestrategie:
• Wegnemen van zorg als eerste stap
• En wat doen te na de brainstormsessie? Trechteren als uitdaging
• Tijd, beleidsruimte en geld als knelpunten bij participatie
• De juiste participatietechniek op het juiste moment: over stickeren, ateliers, versnellingskamers en World Café
• Participatie in planvorming inpassen
• Welke communicatiemiddelen als ondersteuning
• Oefening: stel een participatiestrategie samen voor Nieuwwijk en zoek de juiste participatietechnieken erbij

Dag 2

Onderhandelen met burgers en belangen-groepen

Onderhandelingstechnieken
• Bepaal je doelen
• Theoretisch kader van consensusgericht onderhandelen
• Het gemeenschappelijk belang als uitgangspunt voor onderhandelingen
• Lastige doelgroepen
• Tussendoor praktische oefeningen rond Nieuwwijk

Oefenen met de onderhandelingstechnieken

Nuttige communicatietips en trucs bij participatiemomenten
• Weerstanden overwinnen.
• Vertrouwen wekken.
• Omgaan met emoties
• Benaderen van moeilijk bereikbare doelgroepen.
• Praktische oefeningen in overwinnen van weerstanden en omgaan met emoties.

Manipulatie en hoe daar mee om te gaan

Afsluiting en evaluatie
• Terugblik op de leerwens van elke deelnemer