Water in gebiedsontwikkeling

De specifieke kansen en mogelijkheden van ontwerpen met water

• Beleid en regels; het informatiefundament, kennis van ruimtelijk planstelsel, planproces en gebiedsontwikkeling
• De wateraspecten in relatie tot de ruimtelijke context
• Een nieuwe roloriëntatie: meedenken vanuit kansen en duurzaam waterbeheer
• De consequenties van ruimtelijke keuzes op de waterhuishouding
• Een offensieve waterstrategie: van ad hoc waterkennis naar een geïntegreerde visie op water

Inleiding

Hoe kan ik als waterdeskundige, vanaf het prille begin tot aan de realisatie van een ruimtelijk plan - ervoor zorgen dat op zorgvuldige wijze met water aspecten wordt omgegaan? De cursus ‘Water in gebiedsontwikkeling´ biedt antwoord op deze vraag.

Dat in elke ruimtelijke ontwikkeling voldoende aandacht moet worden geschonken aan water is allang geen punt van discussie meer. Water staat hoog op de politieke agenda en alle betrokken deskundigen beseffen dat een goede afstemming tussen water en ruimte essentieel is voor een succesvol plan. Ook in de nieuwe wet- en regelgeving (bijvoorbeeld de Wet ruimtelijke ordening en de Waterwet) wordt veel nadruk gelegd op samenwerking en een zorgvuldige omgang met water en andere belangen.

Kortom, het gevoel van urgentie en de bestuurlijke aandacht zijn aanwezig, en de instrumenten zijn beschikbaar. Desondanks blijkt ‘ontwerpen met water’ een lastig en complex onderwerp.

Hoe geef je als waterdeskundige invulling aan de wateropgave binnen ruimtelijke planvorming en gebiedsontwikkeling? Dat omvat meer dan het realiseren van voldoende waterberging en een ecologische oeverinrichting. Het gaat om een scala aan wateraspecten in relatie tot de ruimtelijke context. Deze zaken zijn niet af te dwingen (via bijv de keur of een watervergunning). Je zult de andere betrokken disciplines moeten kunnen overtuigen van het waterbelang, en de toegevoegde waarde hiervan voor het ruimtelijk plan.

Om succesvol invulling te kunnen geven aan deze uitdaging moet je kennis hebben van de ruimtelijke context en de daarbij behorende denk- en werkwijzen. Voor daadwerkelijk resultaat moet je samenwerken met planologen, stedenbouwers en bestuurders, en deze groep (in begrijpelijke taal) kunnen uitleggen welke consequenties bepaalde ruimtelijke keuzes hebben voor de waterhuishouding.

Inhoud cursus

Na afloop van de cursus bent u in staat om met verve invulling te geven aan de proactieve rol van waterspecialist in ruimtelijke planvorming en gebiedsontwikkeling. De cursus biedt u daartoe zowel een stevige inhoudelijk waterprogramma als een inhoudelijk planologisch programma. Aan de hand van praktijkvoorbeelden en in de workshops worden de water en de RO-wereld aan elkaar verbonden. De cursus biedt:
- een nieuwe roloriëntatie: meedenken vanuit kansen en duurzaam waterbeheer
- een offensieve waterstrategie: van ad hoc waterkennis naar een geïntegreerde visie op water
- het informatiefundament: kennis van ruimtelijk planstelsel, planproces en gebiedsontwikkeling

Activity based learning Kennis beklijft als je ermee werkt! Als rode draad door de cursus werken we met workshops waarbij de theorie wordt getoetst aan en neergezet in de dagelijkse weerbarstige praktijk.

Doelgroep

(Beleids)medewerkers water, stadsontwikkeling en/of ruimtelijk ordening van gemeenten en waterschappen. Uiteraard zijn provinciale medewerkers ook welkom indien zij inzicht willen krijgen in de oplossingen  van de lokale partners. En verder voor medewerkers van adviesbureaus en andere organisaties belast met de waterproblematiek.

Cursusleiding en docenten

• Henk Werksma, cursusleider, adviseur gebiedsontwikkeling, mede eigenaar van H2ruimte, Delft
• Fons Nelen, directeur van Nelen & Schuurmans
• Erik Mossel, zelfstandig adviseur integrale handhaving en docent wetten en regels in het omgevings- waterrecht
• Frits van Loon, landschapsarchitect en mede eigenaar van HOSPER NL BV

Programma Dag 1 Cultuurvergelijking

• Water en RO: een veelkleurig koppel door de eeuwen heen
• Cultuurverschillen: overbruggen van denk- en werkwijzen
• Water in de lagenbenadering

Ruimtelijke planvorming en gebiedsontwikkeling

• Planologische denkwijze
• Gebiedsontwikkeling: planologie in de 21e eeuw
• Slotbeschouwing: kansen voor water

De rol van water in gebiedsontwikkeling

- Het kennisfundament; wat moet je weten?
- Verantwoordelijkheden of kansen?
- De rolverdeling
- De Instrumenten
- Doelen
- Hoe stel je het ambitieniveau vast?
- Welke methodes kun je gebruiken
- Hoe kun je het waterbelang een rol geven?

Workshop 1

Op basis van een concrete gebiedsontwikkelingsopgave voeren deelnemers een gebiedsverkenning uit met aandacht voor kansen en bedreigingen vanuit water

Dag 2 Planningsproces van gebiedsontwikkeling

• Kenmerken planningproces
• Fasen in het planningproces (verkennen, programmeren, ontwerpen, ontwikkelen)
• Juiste moment, bijdrage en vorm

Juridische aspecten en regels gebiedsontwikkeling

• Wetgeving en beleid rondom water dat raakt aan gebiedsontwikkeling; Landelijk en regionaal
• Regionale instrumenten; waterplan structuurvisie…..
• Jurisprudentie

Praktijkvoorbeelden

• Waar loop je als ontwerper met water tegenaan
• Inhoudelijk en proces
• Praktijkvoorbeelden

Workshop 2

Het opstellen van de waterambities en praktische gebiedsspecifieke randvoorwaarden voor een concrete gebiedsontwikkeling in samenhang met de andere relevante aspecten van de ontwikkeling.