Basiscursus begeleiden van mensen met een autismespectrumstoornis

Het begeleiden van mensen met een autismespectrumstoornis (ASS) vraagt specifieke competenties als kennis, houding en vaardigheden. Voor mensen met een ASS is het nodig dat de omgeving aangepast wordt aan hun bijzondere behoeften. Deze aanpassingen worden vooral gerealiseerd door de mensen die de persoon met ASS direct begeleiden. De begeleider kijkt mee door de ogen van de cliënt, ziet waar situaties onoverzichtelijk, onvoorspelbaar of te moeilijk zijn voor de cliënt. De begeleiding hierbij vindt plaats op basis van de relatie die gekenmerkt wordt door vertrouwen en respect voor de cliënt.

Doel

• U heeft algemene kennis van de autismespectrumstoornissen en de cognitieve stijlkenmerken.
• U herkent problemen en onvermogen in het contact en de communicatie van de cliënt en sluit daarbij aan in de begeleiding.
• U herkent problemen in prikkelverwerking en het begrijpen van situaties van de cliënt en sluit daarbij aan in de begeleiding.
• U herkent problemen op het gebied van weerstand tegen verandering en herhaalgedrag en begeleidt de cliënt daarbij.
• U levert een bijdrage aan de analyse van probleemgedrag en voert gedragsprogramma’s uit om probleemgedrag te verminderen.

Doelgroep
Professionele begeleiders van kinderen, jongeren en volwassenen met een autismespectrumstoornis en een licht verstandelijke handicap of normale intelligentie zoals: woonbegeleiders, trajectbegeleiders, medewerkers van dagcentra, maatschappelijk werkers en sociaal verpleegkundigen. U begeleidt een of meer cliënten.

Inhoud
Wat is autisme?

• Video en presentatie: wat is autisme?
• Oefenen in het herkennen van stoornissen aan de hand van casussen in de eigen praktijk
• Toepassen van de cognitieve stijlkenmerken

Communicatie

• Problemen en onvermogen in het contact en de communicatie; handvatten voor het contact en de communicatie
• Het aanpassen van houding en gedrag door reflectie op eigen gedrag en oefening ander gedrag

Structuur

• Problemen met prikkelverwerking en begrijpen van situaties. Handvatten voor het aanbieden van structuur.
• Aanpassen van houding en gedrag door reflectie op eigen gedrag en oefening ander gedrag.

Herhaalgedrag

• Herkennen van herhaalgedrag, preoccupaties en weerstand tegen verandering.
• Handvatten voor omgaan met herhaalgedrag.
• Aanpassen van houding en gedrag door reflectie op eigen gedrag en oefening ander gedrag.

Omgaan met probleemgedrag

• Het analyseren van probleemgedrag.
• Het aanbrengen veranderen in de situatie en in de gevolgen.
• Enkele gedragstherapeutische principes      

Portfoliobespreking

Werkwijze Uitgangspunt is leren op grond van ervaring. De ervaring kan geboden worden door reflectie op eigen ervaring, een casus of een rollenspel. Bij ieder onderwerp wordt eerst het probleem van de persoon met autisme verkend, vervolgens wordt onderzocht hoe de hulpverlener daarmee om kan/moet gaan (het methodische aspect, de handvatten). Tenslotte wordt aandacht besteed aan wat dit voor de eigen houding van de hulpverlener betekent.

Een wezenlijk onderdeel van de cursus is het oefenen in de praktijk met een bepaalde vaardigheid of houdingsaspect. U krijgt daartoe in totaal vijf praktijkopdrachten, die steeds in de les worden besproken. Ook wordt aandacht besteed aan een zogenaamde portfoliobespreking, waarin u uw competenties bespreekt aan de hand van de praktijkopdrachten en een zogenaamd doorgroeiplan.