Training Liberman module 2: Omgaan met psychotische symptomen

Vanaf 1997 is de module ’Symptom Management’ in de Nederlandse taal beschikbaar onder de titel ’Omgaan met psychotische symptomen’. De module is bedoeld voor cliënten die te maken hebben met psychotische symptomen. In deze module leert de cliënt waarschuwingssignalen te herkennen, die duiden op een mogelijke terugval. Er worden vaardigheden aangeleerd om stress en symptomen tijdig te bestrijden en om een plan te maken om terugval te voorkomen. Tevens leren cliënten hun blijvende symptomen herkennen. Om hiermee te leren omgaan worden coping-strategieën aangeleerd. Ook wordt in deze module aandacht besteed aan de relatie tussen drugs en symptomen.

De Liberman modules zijn voor de hulpverlener, na enige training, goed te gebruiken en voor de cliënt doorgaans makkelijk en met genoegen te volgen. De modules laten zich goed integreren in bestaande zorgprogramma’s.

Doel
U wordt getraind in het gebruik van de module 'Omgaan met psychotische symptomen'. Het doel van de module is dat de cliënt waarschuwingssignalen leert te herkennen, die duiden op een mogelijke terugval.

Doelgroep
Het werken met de Liberman modules is niet voorbehouden aan een specifieke beroepsgroep. Ze kunnen onder meer aangeboden worden door psychiaters, psychologen, gedragstherapeuten, verpleegkundigen en ergotherapeuten. Noodzakelijk is wel dat u over relationele en klinische vaardigheden beschikt en ervaring heeft in het werken met psychiatrische cliënten in groepsverband. Het beschikken over didactische en gedragstherapeutische vaardigheden strekt tot aanbeveling.

Inhoud
De module ‘Omgaan met psychotische symptomen’ is zeer systematisch gestructureerd en onderverdeeld in vier vaardigheidsdomeinen, namelijk:

1. Herkennen van waarschuwingssignalen
In dit vaardigheidsdomein leren patiënten welke signalen bij ernstige psychiatrische aandoeningen gewoonlijk waarschuwen voor een terugval en hoe zij eigen waarschuwingssignalen kunnen herkennen en bijhouden.

2. Omgaan met waarschuwingssignalen
Hier leert de patiënt om hulp te zoeken bij het onderscheid maken tussen waarschuwingssignalen, blijvende symptomen, bijwerkingen en stemmingsschommelingen en er worden gerichte technieken aangeleerd om waarschuwingssignalen te hanteren. Hiervoor wordt ook een ‘actieplan’ opgesteld.

3. Omgaan met blijvende symptomen Patiënten leren in dit vaardigheidsdomein naast het herkennen en het dagelijks bijhouden van de eigen blijvende symptomen, coping-strategieën aan om hiermee om te gaan.

4. Drugs vermijden
De schadelijke gevolgen van drugs worden besproken en er wordt duidelijk gemaakt hoe belangrijk het is deze te vermijden. Patiënten leren de verleiding te weerstaan om bij angst, minderwaardigheidsgevoelens en depressiviteit op druggebruik terug te vallen. Er wordt geleerd hoe je het gebruik van drugs met hulpverleners kunt bespreken.

Elk vaardigheidsdomein behandelt een deelvaardigheid aan de hand van 7 leerstappen. Deze stappen zijn: informatieoverdracht, vraag- en antwoordsessies naar aanleiding van een video-instructie, rollenspel, keuze van hulpmiddelen, het bespreken van probleemsituaties, praktijkoefeningen en huiswerkopdrachten. In elke module wordt de techniek voor het oplossen van problemen geoefend en worden communicatievaardigheden besproken en getraind.