Real Estate Management

Het interactief werken met de andere cursisten van de masteropleiding Executive Master of Real Estate staat centraal gedurende de gehele opleiding in het kader van het ‘leren werken met mensen’.

Deelname aan losse modules is alleen mogelijk bij modules waar een persoonlijk tentamen wordt gegeven. 

Modules

• Vastgoedmanagement A
  Prof. ir. Willem Keeris MRICS, TUD
  
  De module biedt een brede oriëntatie op de vastgoedmarkt, de actoren, het vastgoedbeheerproces en de te verwachten ontwikkelingen. Eerst wordt ingegaan op het begrippenkader, de beheerpiramide en de drijfveren achter het investeren in vastgoed. Hierbij worden de posities in een veranderende markt besproken, van de belegger, de vastgoedmanagementorganisatie, de consultant en de corporaties. Aan de hand van een schematisch overzicht worden de beleidsaspecten en risicofactoren belicht; in het geval van assetmanagement ook de implicaties die daar uit voortkomen.
  
  Voor wat betreft de exploitatiefase van het vastgoedbeheerproces, wordt dit in groepsverband uitgewerkt. Hierdoor krijgt u meer inzicht in het proces, in de keuze van de organisatievorm en de te onderkennen procesfuncties, evenals in de mogelijkheden van aanpassingen van de organisatie via in- en/of outsourcing e.d. In deze module staat het strategisch/tactisch beleidsniveau centraal en de structuur voor dit beleid bij het beleggen in vastgoed, alsook enige instrumenten waarmee dat beleid gestalte kan krijgen.
• Vastgoedmanagement B
  Prof. ir. Willem Keeris MRICS, TUD
  
  Tijdens deze vervolgmodule komt het onderscheid tussen het portefeuille- en het objectniveau tot uitdrukking. Ingegaan wordt op het prestatieniveau en functionaliteit van het object en de te voeren productformule qua aanbod. Dit aanbod moet zodanig in de markt geplaatst worden, dat daarmee aan de doelen van de onderneming tegemoet wordt gekomen. Voor de beeldvorming op dat punt wordt de theorie van de ‘survival zone’ toegelicht bij aanbieding van een productformule. Ook het aanbieden van diensten en de bepaling van de kwaliteit daarvan komen aan bod.
  
  Voor de vastgoedobjecten sluit dit denken aan op het prestatieconcept. Aanvullend op de vorige module worden de beide strategisch belangrijke activiteitengebieden van acquisitie en dispositie behandeld. De reeds in de vorige module gegeven aanzet met betrekking tot het uitwerken van het vastgoedbeheerproces wordt voortgezet voor deze taakgebieden. Via projectontwikkeling kan worden voorzien in de aanvulling van de portefeuille met gewenste objecten in geselecteerde geografische gebieden. Daarbij wordt een denkmodel voor forecasting gepresenteerd en de theorie van de golven toegelicht, met name die van de vastgoedcyclus.
• Ruimtelijke Ordening
  Drs. Christine Oude Veldhuis MRE, Ecorys Kolpron
  
  Er is een hechte relatie tussen het ruimtelijk beleid van de overheid en investeringen in vastgoed. Door middel van het ruimtelijk beleid probeert de overheid de ruimtelijke inrichting van ons land te beïnvloeden. De overheid geeft in rijksnota’s, in streekplannen en bestemmingsplannen aan waar welke investeringen gewenst zijn en welke condities daarbij gelden. Het ruimtelijk beleid is dus een belangrijk kader voor investeringen in vastgoed, terwijl vastgoedinvesteringen nodig zijn om het ruimtelijk beleid te kunnen realiseren. Kennis van het ruimtelijk relevante beleid is dan ook van belang voor professionals in de vastgoedsector.
  
  Aan de orde komen onder meer de ontwikkeling en de inhoud van het ruimtelijk beleid in Nederland en het wettelijk kader dat daarbij aan de orde is. Daarnaast wordt ingegaan op de ruimtelijk-economische structuur van ons land en het regionaal-economisch beleid, het grondbeleid en het mobiliteitsbeleid. Ook wordt aandacht besteed aan de vele verschillende actoren die elkaar tegenkomen in het proces van vastgoedrealisatie en exploitatie en aan de wijze waarop zij kunnen samenwerken (publiek-publiek en publiek-privaat).
• Stedelijke Vernieuwing
  Drs. Martin van der Zwan, Plan Terra
  
  Deze module is een vervolg op die van de Ruimtelijke Ordening. Hij gaat in op de problematiek van de ruimtelijke structurering en de indeling op de lagere niveaus van regio en gemeente. Ook hier spelen de tegenstrijdige belangen van betrokken partijen een cruciale rol, waarbij eveneens geldt dat men meer begrip dient op te brengen voor elkaars visies en standpunten. Verder gaan we in op de specifieke vragen bij de herstructurering van woonwijken, centrumgebieden en bedrijfsterreinen en kantorenlocaties. Hierbij wordt ingegaan op het planproces, het begrip kwaliteit en vragen rond het formuleren van ambities en op samenwerkingsvormen tussen overheid, burgers en bedrijven (PPS).
  
  Tevens wordt de invalshoek van de leefstijlen van de bewoners en de matching daarvan met de kwaliteit van de bestaande bebouwing behandeld. Aangezien de kwaliteitsaspecten van de woonomgeving 60% van de totale waardering van de bewoner voor zijn woonsituatie uitmaakt, komen de middelen die deze waardering in beeld brengen aan de orde. Er worden methoden besproken voor het bepalen van de gewenste herontwikkeling en inrichting van de woonomgeving. Tevens behandelen we het gebruik van diverse hulpinstrumenten daarbij.
• Waarderen Van Vastgoed
  Prof. ir. Willem Keeris MRICS, TUD
  
  In deze module wordt een toelichting gegeven op de opheffing van de bescherming van de beroepsgroep taxateurs en de nieuwe initiatieven die dit tot gevolg had, gericht op het bewaken van het professionele niveau en de verdere ontwikkeling van dit vakgebied. Daarbij worden de verschillende taxatiemethoden, met de daarbij te hanteren checklisten en de consequenties van de WOZ, behandeld. Centraal in deze module staat echter een specifiek rekenmodel, waarmee inzicht verkregen wordt in de effecten van de verschillende rendementsbepalende factoren op de aangegeven waarde van een vastgoedobject.
  
  Aan de hand van de case “Acquisitie van het kantoorgebouw ‘Fairytale Building’ te Rotterdam” wordt u stapsgewijs begeleid bij de te maken afwegingen, teneinde de waarde van een dergelijk object te bepalen.Tevens kan het rekenmodel worden gebruikt voor het uitvoeren van hold/sell en gevoeligheidsanalyses voor objecten in portefeuille.
• Juridische En Fiscale Aspecten
  Mr. Christiaan Toorman, Boekel de Nerée
  
  In de module juridische en fiscale aspecten wordt ingegaan op de belangrijkste juridische en fiscale regels die betrekking hebben op vastgoed. In de module wordt aandacht besteed aan het huurrecht. Het uitgangspunt is daarbij vanzelfsprekend het nieuwe huurrecht dat in 2003 werd ingevoerd. Aan de orde komen de verschillende huurrechtregimes, maar ook de mogelijkheid die het nieuwe huurrecht geeft om huurders te dwingen mee te werken aan renovatie van woon- en winkelcomplexen, de gevolgen van een gebrek aan het gehuurde en de positie van onderhuurders.
  
  Ook wordt de koop van onroerende zaken belicht. Het gaat daarbij om de verplichtingen die uit een koopovereenkomst voortvloeien, hoe deze moeten worden vastgelegd en welke complicaties zich bij verkoop van onroerende zaken kunnen voordoen. In dat kader wordt de informatieplicht van de verkoper en de onderzoeksplicht van de koper belicht.Welke verplichting prevaleert, als achteraf een gebrek wordt ontdekt: had de koper beter onderzoek moeten doen of had de verkoper relevante informatie over het gebrek moeten meedelen?
  
  In het fiscale gedeelte wordt aandacht besteed aan BTW en overdrachtsbelasting. Daarnaast wordt uitvoerig bestudeerd welke rol vastgoed speelt bij de overige belastingheffingen. In het onderdeel bestuursrecht wordt een toelichting gegeven op de bestuursrechtelijke regels met betrekking tot de ruimtelijke ordening en de bestuursrechtelijke bouwvoorschriften. In het onderdeel bouwrecht komen naast het eigenlijke bouwrecht de onderwerpen projectontwikkeling en PPS-constructies aan de orde.
• Marketing / Kwaliteitszorg
  Dr. Marcel Wollaert, Wollaert Management
  
  Algemeen wordt onderkend dat het oogmerk van de huurder bij het verhuur van vastgoed centraal dient te worden gesteld. Afnemersbehoeften staan binnen het marketingbeleid te allen tijde centraal op alle niveaus binnen de onderneming. Het beleid ten aanzien van de kwaliteitszorg wordt daaraan ontleend en moet de waardering van de huurder brengen op wat genoemd wordt “het peil van de loyaliteit”. De module behandelt zowel de marketing- als de kwaliteitsaspecten die garant dienen te staan voor een maximaal klantgericht beleid. 
  
  Aan de orde komen onder meer de betekenis van marketing voor de vastgoedbranche, het schrijven van een strategisch marketingplan, mogelijke marketingstrategieën voor de onderneming als productleiderschap, kostenleiderschap en klantgericht maatwerk en relevante aspecten van klantenonderzoek. Verder wordt er ingegaan op de wijze waarop bij afnemers levende behoeften en waarden dienen worden vertaald in een marktgericht producten- en dienstenaanbod en een bijpassende marktbenadering. Daarnaast wordt aandacht besteed aan de implementatie van een hierop gebaseerd kwaliteitsbeleid, cruciaal voor de continuïteit van het marketingbeleid en van de onderneming als geheel.
• Indirecte Vastgoedbeleggingen
  Mr. Joop Kluft MRE, Deloitte
  
  Het verschil tussen direct en indirect beleggen in vastgoed is zeer wezenlijk. In het eerste geval is er sprake van directe bemoeienissen met het beleid door de eigenaar/belegger van de portefeuille en is de horizon in het algemeen op de lange termijn afgesteld. In het tweede geval is er sprake van een aandeelhouder en deze is slechts geïnteresseerd in de koersontwikkeling van het aandeel. Die ontwikkeling wordt niet alleen bepaald door de onderliggende vastgoedportefeuille, maar ook door de kwaliteit van het betrokken management.
  
  Bij indirect vastgoed wordt zodoende de totale onderneming beoordeeld. Aan de hand van een casestudie wordt dieper op de materie ingegaan. Gedurende die case wordt in groepsverband een prospectus voor een portefeuille van een vastgoedonderneming samengesteld. Tijdens de case worden onderwerpen als strategie, juridische en fiscale aspecten verder uitgewerkt.Verder wordt er aandacht besteed aan onderwerpen als management, administration and control. Een rekensessie zal tenslotte meer inzicht geven in rendementsrekeningen.
  
  Kortom: u krijgt via dit ‘bouwproces’ als (toekomstig) vastgoedprofessional een praktisch in- en overzicht van de verschillende aspecten die een rol spelen bij het indirect beleggen van vastgoed.
• Corporate & Public Real Estate Management
  Ir. Monique Arkesteijn, MBA
  
  Verreweg het grootste deel van het vastgoed in exploitatie is te vinden in de sector Corporate & Public Real Estate (C&PRE). We spreken hier dan van eigenaar/gebruiker ter onderscheiding van huur-/verhuurmarkt. Om enig licht te werpen op de potenties van de C&PRE-markt, behandelen we in deze module een aantal achtergrondaspecten. We gaan ondermeer in op de betekenis van het vastgoed voor de onderneming.Welke relevante ontwikkelingen spelen er in de vastgoedsector ten aanzien van het C&PRE. Is er iets te zeggen over het al dan niet tot stand komen van deals tussen ondernemers en beleggers.
  
  Verder wordt in deze module ingegaan op het belang van C&PRE op de ondernemingsstrategie en de invloed die daardoor uitgeoefend wordt op de financiële prestaties van de onderneming. De overheidsdiensten, als gebruiker (public) worden hierbij gezien als ondernemingen. Het accent ligt daarbij op het maatschappelijk vastgoed.
• Bedrijfskunde A
  Drs. ing. Norbert Bol, Kats & Waalwijk
  
  In deze module maakt u kennis met een aantal kernprincipes van de bedrijfskunde en wordt u getraind in het bedrijfskundig denken. Een noodzakelijke vaardigheid die u in het vastgoedwerkveld leert omgaan met meerdere disciplines en met meerdere definities van de werkelijkheid. Alhoewel de theorie in Bedrijfskunde A centraal staat, wordt door middel van korte groepsopdrachten de theorie direct in de praktijk gebracht. In de module wordt onder andere aandacht besteed aan de bedrijfskundige methodologie en de essentiële processen van iedere organisatie.
  
  Aan de orde komen de rol van het strategisch denken en de ontwikkeling van een strategie met behulp waarvan een organisatie haar ambities wil realiseren en haar continuïteit wil veiligstellen. Verder wordt aan de hand van een aantal kernbegrippen inzake management en organisatie de inrichtingsmogelijkheden van een organisatie besproken, zodat de gekozen strategie ook geëffectueerd kan worden. Tot slot wordt aandacht besteed aan een bijzondere vorm van realiseren, te weten: programma-aanpak.
• Bedrijfskunde B
  Drs. ing. Norbert Bol, Kats & Waalwijk en ing. Paul Roomer MBA, IPMMC
  
  De module Bedrijfskunde B is te beschouwen als een verdiepingsslag van module A en kent wederom zowel een theoretische als een praktische dimensie. Hierbij staan vooral enkele case-studies centraal en wordt er gewerkt aan één centrale case-studie die is gebaseerd op een praktijksituatie. Er wordt vooral aandacht besteed aan de strategische keuzeprocessen en strategische verandering.Vervolgens wordt ingegaan op de principes van veranderkunde waarbij de nadruk ligt op kennis- en inzichtverhoging op het gebied van leren en veranderen. Hierbij gaat het vooral om de manieren van kijken (naar organisatie en omgeving) teneinde situaties beter te doorgronden. Ook het onderdeel projectmanagement zal aan de orde komen.
• Financial Investment Management
  Ronald van Huizen, Van Huizen Consultancy en Mmv drs. Hans Haanappel en drs. Marc Schauten, Erasmus Universiteit
  
  Het onderdeel financieel management gaat allereerst in op de begrippen van de ‘fundamentals’ van de financiële verantwoording van een onderneming, zoals de staat van herkomst en besteding der middelen (SHBM), de winst- en verliesrekening, de opbouw en het lezen van de balans, treasury management op basis van de liquiditeitsbegroting, begrotingstechnieken, rentemanagement e.d.
  
  Een en ander maken we duidelijk aan de hand van een analyse van jaarverslagen van vastgoedbeleggingsinstellingen. Daarnaast komen de beginselen van de financiële rekenkunde en enkele eenvoudige kengetallen aan bod.Tevens geven we toelichting op de gehanteerde terminologie bij het beleggen in aandelen en derivaten. De praktische mogelijkheden daarvan volgt u aan de hand van een (fictieve) eigen aandelenportefeuille.
• Value Based Property Management
  Ronald van Huizen
  
  Als vervolg op de vorige financieel management module gaan we dieper in op de ‘keyideas’ daarvan.Via een aantal relevante ratio’s kan de beeldvorming van de financiële positie van de onderneming worden verduidelijkt. Separaat schenken we aandacht aan de afwijkende rekenmethodiek op basis van de verschillende mogelijke bedrijfswaardeberekeningen bij de corporaties.
  
  Daarnaast behandelen we de modellen en denkwijzen, die gebaseerd zijn op de Moderne Portefeuille Theorie, zoals het Capital Assess Pricing Model. De module wordt afgesloten met het kijken naar de betekenis van financieel rekenkundige methoden voor de vastgoedbranche tegenover de financiële markten. Via toelichtingen en discussies bepalen we hoe we om kunnen gaan met de verschillen in de diverse praktijksituaties.
• Personal Management Skills
  Drs. Marjan Deelen, Deelen Opleidingsadvies
  
  Doel van deze module is om uw vaardigheid in het implementeren van vastgoedtechnische en bedrijfsmatige elementen in uw eigen werkomgeving te vergroten. Daarbij wordt gebruik gemaakt van casussen, rollenspel (met video-analyse) en groepsopdrachten; ook persoonlijk ingebrachte casussen kunnen hierbij een rol spelen. Daarnaast zullen inzichten in communicatie en implementatie theoretisch worden onderbouwd.
  
  Tijdens deze module gaan we in op het omgaan met weerstanden op individueel niveau. Immers, waar mensen samenwerken met ieder hun eigen visies en standpunten, kunnen weerstanden ontstaan: weerstanden tegen individuen, tegen besluiten, tegen veranderingen. We oefenen dit thema middels het adequaat hanteren van verschillende conflictsituaties en het versterken van onderhandelingsvaardigheden; centraal staat daarbij integratief onderhandelen, waarbij win-winsituaties worden verkregen op basis van belangen, niet op basis van standpunten.
  
  Tot slot wordt geoefend met het tot stand brengen en onderhouden van verkooprelaties met afnemers. Daarbij spelen zowel inhoudelijke als relationele aspecten een rol. Op beide zullen we ingaan, onder andere met behulp van de theorie van Neurolinguïstisch Programmeren (NLP). Presentatievaardigheden komen als een rode draad in deze module terug: op basis van een persoonlijke presentatie krijgt u inzicht in uw wijze van presenteren en waar uw verbeterpunten liggen.
• Organisational Management Skills
  Drs. Marjan Deelen, Deelen Opleidingsadvies
  
  In deze module bouwen we voort op de inzichten en vaardigheden, verkregen in de module Personal Management Skills. Tijdens deze module staat het omgaan met weerstanden centraal, maar nu op team- en organisatieniveau. We bespreken en oefenen besluitvormingstrajecten en samenwerking in teams, waarbij u inzicht krijgt in de kwaliteiten van uw teamgenoten én leert vaststellen hoe deze optimaal te benutten.
  
  Vervolgens leert u uw eigen stijl van leidinggeven herkennen en versterken, zodat u de meest doeltreffende samenwerkingsrelatie verkrijgt met uw medewerkers: uw medewerkers coachen naar een hoger werk- en denkniveau door aan te sluiten bij hun competenties. Daarnaast krijgt u inzicht in uw eigen ontwikkelingen, gerelateerd aan de ontwikkelingen in uw bedrijf. Op basis van een persoonlijk testresultaat wordt helder waar uw inspanningen zich op concentreren en waar uw onderneming zich op concentreert. Tot slot loopt ook in deze module de rode draad van presentatievaardigheden: inzicht in het opzetten en uitvoeren van effectieve presentaties.
• Internationale Activiteit
  
  In ieder land zijn er bijzondere problemen in verband met vastgoed. Overal ter wereld zijn de procesfuncties hetzelfde, maar is de organisatorische uitwerking onderscheidend. Dat is sterk cultuurgebonden. Ook al onder invloed van lokale tradities zijn voor deze problemen vaak handelwijzen ontwikkeld, welke aanzienlijk kunnen afwijken van wat in Nederland gebruikelijk is. Ter verbreding van de blik op de mogelijkheden voor het oplossen van moeilijkheden is het daarom gezond om kennis te nemen van de werkwijze in een ander land. De buitenlandse activiteit gaat daar op in. Globale kennis van zaken over de werkwijze in andere landen dient ook een tweede doel, namelijk inspelen op de internationalisering van de vastgoedmanagement-organisaties.
  
  Alom wordt immers een vergroting van het werkterrein in geografische zin nagestreefd, hetgeen leidt tot het opnemen van activiteiten over de landgrenzen. De buitenlandse activiteit wordt gezien als een module en is dus verplicht te volgen voor degenen die het diploma MRE wensen te behalen.