Tweedaagse Stoomcursus Vermogensbeheer

Deze cursus is bedoeld voor pensioenfondsbestuurders met (zeer) bescheiden basiskennis van institutioneel vermogensbeheer. Deze cursus biedt de deelnemer een goed en duidelijk beeld van het begrip ‘Vermogensbeheer’ en helpt de deelnemer in de dagelijkse praktijk de juiste beleidsbeslissingen te nemen.

“Aan pensioenfondsen worden in toenemende mate eisen gesteld, die vergelijkbaar zijn met de eisen aan andere financiële dienstverleners. Toch bleek tijdens de meest recente financiële crises dat ook pensioenfondsen kwetsbaar zijn.”
(Bron: Pensioenfederatie rapport “Aanbevelingen beleggingsbeleid; besturen moet je doen!”)

Het begrip Vermogensbeheer bestrijkt vele aspecten: Governance en Investment Beliefs, Strategisch Beleggingsbeleid, Selectie, Implementatie & Monitoring van vermogensbeheerders en Identificatie & Management van Risico’s.

In de cursus Vermogensbeheer komen al deze onderdelen aan bod. Daarbij worden de ervaringen van Towers Watson Investment Consulting gecombineerd met de aanbevelingen van de pensioenkoepels (cf. rapport ‘Aanbevelingen Beleggingsbeleid, Besturen moet je doen!’). Ook de door DNB uitgedragen aandachtspunten in het beleggingsbeleid van pensioenfondsen worden nadrukkelijk meegenomen.

“Beleggen is geen gemakkelijke opgave en zeker niet in tijden van financiële turbulentie.”
(Bron: Pensioenfederatie rapport “Aanbevelingen beleggingsbeleid; besturen moet je doen!”)

Programma (2 dagen – 09.30 – 17.00 uur incl. pauzes)

Dinsdag 13 maart 2012:

• Inleiding
  • Inleiding strategisch beleggingsproces van pensioenfondsen: “De Beleggingscyclus”.
  • Inleiding balansmanagement
  • Bespreking beleggingscategorieën
  • Eerste begripsvorming
• Strategisch beleggingsbeleid
• Risicobudget – vaststelling & invulling
  • ALM-studie – achtergronden & praktische invulling
  • Risicobudgettering – de stap na ALM

Woensdag 14 maart 2012:

• Risicomanagement 
  • Renterisico
  • Inflatierisico
  • Langlevenrisico
  • Aandelenrisico
• Implementatie 
  • Beleggingsplan en mandaatstructurering
  • Selectie, monitoring en evaluatie vermogensbeheerder(s)
  • Integratie behandelde onderwerpen

De bespreking en toelichting van de verschillende onderdelen zal worden afgewisseld met praktijkgerichte cases om zo duidelijk mogelijk een koppeling tussen theorie en praktijk te realiseren.

“De financiële turbulentie heeft helder gemaakt dat pensioenfondsen kwetsbaar zijn. Bij de vormgeving en implementatie van het beleggingsbeleid en het risicobeheer zijn verbeteringen noodzakelijk en mogelijk.”
(Bron: Pensioenfederatie rapport “Aanbevelingen beleggingsbeleid; besturen moet je doen!”)

Het doel van deze cursus is om de deelnemers in een korte, intensieve tweedaagse training een stevige kennisbasis te geven op het gebied van vermogensbeheer bij pensioenfondsen. Na het volgen van deze training hebben de deelnemers een brede praktisch toepasbare kennis opgedaan, bijvoorbeeld aangaande:

• de betekenis van ALM, de doelstelling van een ALM en de praktische uitwerking.
• de meest gangbare beleggingscategorieën bij pensioenfondsen en de verschillen (waaronder ook rendement en risico).
• de elementen die de verhandelprijs van vastrentende waarden en zakelijke waarden beïnvloeden en op welke wijze.
• de termen ‘Asset Allocatie’, ‘stock lending’, reëel en nominaal rendement, reële rente, rendementsverwachting, strategische allocatie (asset allocatie en verdeling), tactische beleidsruimte en tactische allocatie.
• de mogelijkheden van ‘hedge funds’.
• de wettelijke restricties die bij allocatie van beleggingen gelden.
• de inhoud van een beleggingsplan en wijze waarop een beleggingsstrategie gevoerd kan worden.
• wat onder het begrip ‘benchmarking’ voor vermogensbeheer wordt verstaan.
• de wijze waarop de resultaten van het beleggen kunnen worden gemeten en geëvalueerd.

Dinsdag 13 maart 2012 (ochtendsessie):

Het eerste dagdeel zal worden gebruikt om de opzet van het vermogensbeheer bij Pensioenfondsen te verduidelijken. De deelnemers zullen inzicht krijgen in de verschillende onderdelen van het strategisch beleggingsproces en de samenhang tussen de verschillende onderdelen. Daarbij zal specifiek aandacht besteed worden aan:

• het belang van Governance
• de samenhang tussen beleggingen en verplichtingen van een pensioenfonds
• de specifieke karakteristieken en de rendement- en risicobronnen van de meest gangbare beleggingscategorieën.

Dinsdag 13 maart 2012 (middagsessie):

Tijdens de middagsessie zal ingegaan worden op de vaststelling van het strategische beleggingsbeleid van pensioenfondsen. Een belangrijk instrument voor de vaststelling van het strategische beleggingsbeleid is de ALM-studie. Voordat inhoudelijk aandacht wordt besteed aan dit instrument, zal ingegaan worden op de vragen die voorafgaand aan een dergelijke studie gesteld dienen te worden. In deze fase vindt de afkadering van de omgeving waarin het pensioenfonds zich bevindt plaats. Vervolgens duiken we de techniek in en komen alle aspecten van een ALM-studie aan de orde.

Zodra in de praktijk een ALM-studie is afgerond, dient de daadwerkelijke portefeuille vormgegeven te worden, aan de hand van een zogenaamde risicobudgetteringstudie. In deze studie wordt de optimale verdeling van de beleggingsportefeuille op hoofdlijnen, zoals deze volgt uit de ALM-studie – nader ingevuld. In dit stadium is er ruimte op meer specifieke beleggingscategorieën toe te voegen en te onderzoeken, maar kan ook onderzoek gedaan worden naar de optimale beheerstructuur. Ook dit aspect van het beleggingsbeleid van pensioenfondsen komt tijdens de middagsessie uitgebreid aan bod.

Woensdag 14 maart 2012 (ochtendsessie):

Renterisico
Hoe krijgt u inzicht en grip op uw renterisico?
In deze module behandelen we de belangrijkste (kwantitatieve) risico’s op de pensioenfondsbalans.

Het renterisico is veelal het grootste risico. De hoogte van de rente is immers bepalend voor zowel de omvang van de verplichtingen, als de waarde van de diverse vastrentende beleggingen in de beleggingsportefeuille. Hoe brengt men dat inzichtelijk in kaart? Inflatierisico hangt vaak samen met het renterisico. Inflatie bepaalt de hoogte van de (geïndexeerde) kasstromen van de verplichtingen, maar inflatie bepaalt ook grotendeels de nominale rente. Hoe is hierbij de wisselwerking? De stijgende levensverwachtingen uiten zich in het ‘Langleven-risico’. Voor de deelnemers een plezierig iets, maar de verplichtingen van het pensioenfonds stijgen in omvang, en looptijd. Hoe ziet zo’n analyse eruit, en wat zijn de mogelijkheden in deze nog jonge markt? Het risico bij beleggen in aandelen is vaak geaccepteerd; er staat immers een verwacht rendement tegenover. Maar in hoeverre is het verstandig toch een ondergrens in de belegde waarden, en dus de dekkingsgraad, aan te brengen?  

Bij veel pensioenfondsen is er behoefte aan meer kennis van en inzicht in renterisico management, de vele technische termen die daarbij horen, en – wellicht het belangrijkste – de manier(en) om ongewenste risico’s om te buigen naar een risicoprofiel dat past bij uw specifieke situatie.

Deze workshop geeft u inzicht in:

• de impact die rente-, inflatie een aandelenveranderingen hebben op de financiële gezondheid van uw pensioenfonds;
• de analyses van het langleven risico;
• de vele technische termen die de risico-materie soms zo ondoorzichtig maken.

Woensdag 14 maart 2012 (middagsessie):

De middagsessie zal gebruikt worden voor het creëren van inzicht in het opstellen van een beleggingsplan, de vertaling naar concrete mandaten en de selectie van vermogensbeheerders. Via een tweetal cases zal concreet ingegaan worden op de vertaling van hetgeen in de cursus is besproken naar een praktische toepasbaarheid. Deze middag staat in het teken van integratie van de verschillende onderdelen waarbij de strategische beleggingscyclus van pensioenfondsen als “klankbord” centraal staat.

De cursus wordt verzorgd door:

--René Goris
 -Geert Jan Troost
 -Ralph van Daalen